«باقىتتى قونىستىڭ» تىڭ ءداۋىرى باستالدى

    − ج ك پ اۆتونوميالى رايوندىق 8 - قۇرىلتايىنان بەرگى ەكونوميكا مەن قوعام دامۋىنىڭ جەتىستىكتەرى جونىندەگى جەلىلەس حابار (3)

    ەجەلدەن بەرى وتىراتىن باسپاناسى بولۋ بۇقارانىڭ ەڭ قاراپايىم نەگىزگى ارمانى؛ بۇگىنگى كۇندە دە، حاۋىپسىز دە جايلى قونىسى بولۋ جۇرتشىلىقتىڭ ەڭ زور زاتتىق تالابىنىڭ ءبىرى.

    شينجياڭنىڭ كەڭ - بايتاق دالاسىنا قونىس تەپكەن 23 ميلليون ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ، قىسقا عانا بىرنەشە جىلدا، وسى ارمانى مەن تالابى بىرتىندەپ جۇزەگە استى. ج ك پ اۆتونوميالى رايوندىق 8 - قۇرىلتايىنان بەرى، شينجياڭ بەيقۇت ءۇي سالىپ، حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ، مالشىلاردى وتىرىقتاندىرىپ، مال شارۋاشىلىعىن وركەندەتۋ، قالا - قالاشىق قامتاماسىزداندىرۋ سيپاتىندىق ۇيدەن 3 ميلليوننان استامىن سالىپ، 10 ميلليوننان استام حالىقتى حاۋىپتى، كونە تام ۇيلەردەن جانە لاشىق رايوننان كەڭ دە جارىق جاڭا ۇيگە كوشىردى. سونىمەن «باقىتتى قونىستىڭ» تىڭءداۋىرى شينجياڭدا باستالدى.

    بەيقۇت ءۇي سالىپ حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ: حالىق تۇرمىسىنا تيىمدىلىك جاساپ، حالىق تىلەگىن توعىستىردى

    بيىل قۇربان ايت كەزىندە، كۇنەس اۋدانى كەڭسۋ اۋىلى كوكتوبە قىستاعىنداعى كەدەي يلاقان كاريانىڭ كوڭىلى جاي تاپتى، قۇربان ايتتىڭ الدىندا ول 18 جىل وتىرعان كونە تام ۇيىنەن 40 نەشە شارشى مەترلىك شىت جاڭا بەيقۇت ۇيگە كۇشىپ كىرىپ، قۇربان ايتتى كوڭىلدى وتكىزدى.

    «جاڭا ءۇي سالعاندا جانىمنان نەشە مىڭ يۋان عانا شىعاردىم، قالعانىنىڭ بارلىعى ۇكىمەتتىڭ كومەك قاراجاتى بولدى. بەيقۇت ءۇي سالىپ، حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ ساياساتى ەرەكشە جاقسى ەكەن»، - دەيدى يلاقان. ءبىر جاڭا ءۇي سالۋعا ۇكىمەت 28 مىڭ 500 يۋان كومەك قاراجات بەرەدى، ول شاعىن ءۇي سالدىرعاندىقتان قاسىنان از عانا قاراجات شىعارعان.

    2010 - جىلى اۆتونوميالى رايون بەيقۇت ءۇي سالىپ، حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ ينجەنەرياسىن اتقارىپ، بۇرىنعى جەر سىلكىنىسىنە ءتوزىمدى بەيقۇت ءۇي سالۋ ينجەنەرياسىنىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتتى، يقۋاتى، كولەمى، شارۋاشىلىعى جاعىندا عىلمي جوبالاپ، شينجياڭداعى ءار ۇلت شارۋالارىنىڭ قونىس شارت - جاعدايىن جاقسارتتى. 2011 - جىلدان باستاپ، بەيقۇت ءۇي سالىپ، حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ ينجەنەرياسىنىڭ قۇرىلىسى جاپپاي جۇرگىزىلىپ، وتكەن جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن، 6 ميلليونعا جۋىق ءار ۇلت شارۋالارى جاڭا ۇيگە كوشىپ كىردى.

    شينجياڭنىڭ بەيقۇت ءۇي سالىپ، حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ ينجەنەرياسى − مەملەكەتتىك اۋىل - قىستاقتاعى حاۋىپتى، كونە ۇيلەردى وزگەرتىپ سالۋ نىسانىنىڭ قۇرامداس ءبولىمى. 5 جىلدان بەرى حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ بويىنشا، جىلىنا 300 مىڭنان ارتىق بەيقۇت ءۇي سالىنىپ، مەملەكەت بويىنشا الدىڭعى ورىندا تۇردى ءارى ءار جىلعى قۇرىلىس مولشەرى جوسپاردان ارتىپ وتىردى. سونىمەن بىرگە، رايونىمىزدىڭ بەيقۇت ۇيلەرىنىڭ ساپاسى دا ەرەكشە جوعارى بولدى. سوڭعى جىلدارى تۋىلعان 20 نەشە رەتكى ويرانداعىش سيپاتتى جەر سىلكىنىسى، 2014 - جىلى كەريا اۋدانىندا تۋىلعان 7.3 بال كۇشتى جەر سىلكىنىسى جانە 2015 - جىلى گۋما اۋدانىندا تۋىلعان 6.5 بال جەر سىلكىنىسىندە، سول وڭىرلەردەگى بەيقۇت ۇيلەردەن بىردە - ءبىرى قۇلاماي، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ ءومىرى مەن مال - مۇلكىنە كەپىلدىك ەتىلدى.

    جاڭا ءۇي جاقسى تۇرمىستىڭ باستاماسى بولدى. اۆتونوميالى رايون ءۇرتىس كوپ جىل بەيقۇت ءۇي سالىپ، حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ ينجەنەرياسىن حالىق تۇرمىسى قۇرىلىسى جىلىنداعى باستى ينجەنەريا رەتىندە جۇرگىزىپ، «بەيقۇت ءۇي» سالۋ مەن «حالىقتى اۋقاتتاندىرۋدى» تەڭ ۇستاۋدا تاباندى بولدى. ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ قونىسىن جاقسارتۋمەن بىرگە، قالىڭ شارۋالاردىڭ كىرىستەرىن ارتتىرىپ اۋقاتتانۋىنا تاماشا جاعداي جاساۋعا بارىنشا كۇش سالدى.

    اۋلا شارۋاشىلىعىن دامىتۋ، اۋقاتتانۋ كاسىبىن جوسپارلاۋ، شارۋا شەبەرلەرىن ونەرگە باۋلىپ ءۇي قۇرىلىستارىن سالۋعا قاتىناستىرۋ... بەيقۇت ءۇي سالىپ حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ ينجەنەرياسىن اتقارۋ بارىسىندا جەر - جەردەگى شارۋالار كوپتەگەن يگىلىككە كەنەلدى. 5 جىلدان بەرى بەيقۇت ءۇي سالىپ، حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ ينجەنەرياسىن اتقارۋ بارىسىندا ونەرگە باۋلىعان شارۋا شەبەرلەرى مەن باسقا سالاعا ويىسىپ كاسىپتەنگەن ەڭبەككۇشتەر ءبىر ميلليوننان، شارۋالاردىڭ كىرىسى تىكەلەي 5 ميلليارد يۋاننان استى؛ جەر - جەر ءوز ءوڭىرىنىڭ ناقتى جاعدايىن نەگىز ەتىپ، شارۋالاردىڭ كىرىسىن جاسانپازدىقپەن ارتتىرۋ شارالارىن كوپتەپ قولداندى، ونىمدىلىگى دە ەرەكشە كورنەكتى بولدى. جۋىقتا تۇرعىن ءۇي جانە قالا - اۋىل قۇرىلىس مينيسترلىگى، مەملەكەتتىك دامۋ جانە رەفورما كوميتەتى، قازىنا مينيسترلىگى جاريالاعان باعالاۋ ناتيجەسىنە قاراعاندا، شينجياڭنىڭ بەيقۇت ءۇي سالىپ، حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ ينجەنەرياسى 2015 - جىلعى باعالاۋدا تاعى دا بۇكىل ەل بويىنشا ءبىرىنشى ورىندى يەلەگەن. سونىمەن، «12 - بەسجىلدىق» جوسپار كەزىندە رايونىمىزدىڭ بەيقۇت ءۇي سالىپ، حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ ينجەنەرياسى باعالاۋدا بۇكىل ەل بويىنشا ءۇرتىس 5 جىل ءبىرىنشى بولعان.

جاۋاپتى رەداكتور:سايراش تۇرارجان قىزى