اراتۇرىك اۋدانى: ەكولوگيالىق قالاشىقتىڭ جاڭا بەينەسى

    جيا چۇنشيا

    1 – قازاندا «مىڭ بوياۋلى اراتۇرىك. حيكىمەت توراڭعى» تاقىرىبىنداعى قۇمىل . اراتۇرىك 8 – كەزەكتى توراڭعى مەرەكەسىنىڭ شىمىلدىعى اشىلىپ، مىڭ بوياۋلى توراڭعى ورمانى مەن باي مازمۇندى قيمىل بۇكىل ەلدىڭ جەر – جەرىنەن كەلگەن ساياحاتشىلاردىڭ تاڭدايىن قاقتىرىپ، ەستەن كەتپەس اسەر سيلادى.

    شي – اندىق ساياحاتشى يان مىڭ تەبىرەنە: اراتۇرىك توراڭعىلارىنىڭ ءپىشىنى سان الۋان كەلەدى ەكەن، ولاردىڭ ىشىنە كىرگەن ادام ءوزىن ابستراكتىلى كوركەمونەر سارايىنا كىرىپ كەتكەندەي سەزىنەدى ەكەن. «مىڭ جىل ولمەس، ولگەن سوڭ مىڭ جىل قۇلاماس، قۇلاعان سوڭ مىڭ جىل شىرىمەس» توراڭعى رۋحى كىسىنى ويعا باتىرادى، – دەدى.

    اراتۇرىك اۋدانىنىڭ ساياحات بايلىقتارى مول. تابيعي ەكولوگيالىق كورىنىستەر، گەولوگيالىق جۇرناقتار، كەن بايلىقتارى، توڭكەرىستىك مۇرالار جانە گۋمانيتارلىق بايىرعى ىزدەر اراتۇرىك ساياحات بايلىعىنىڭ وزگەشەلىگى مەن الۋان تۇرلىلىگىن قۇراعان. جۇرتقا بەلگىلى قۇرباندار قابىرى، توراڭعى ورمانى، ايعاي قۇم، نارىنكىر جايلاۋى، تۇركولدەن سىرت، باي اۋىلىنداعى چيڭ پاتشالىعىنىڭ اسكەري قامالى، باچىر كونە قابىرلارى جانە ودان تابىلعان قولا ەشكى سياقتى تابيعات كورىنىستەرى مەن مادەني كورىنىستەر بار. كەزەكتە اتالعان اۋداندا 5 ساياحات كورىنىس رايونى اشىلعان، مۇنىڭ بىرەۋى 4A دارەجەلى، ەكەۋى 3A دارەجەلى. «12 – بەسجىلدىق» كەزىندە اتالعان اۋدان جيىنى 3 ميلليون 189 مىڭ ادام (رەت) ساياحاتشى قابىلداپ، ساياحاتتان 610 ميلليون يۋان كىرىس كىرگىزگەن.

    «سوڭعى جىلدارى اراتۇرىك اۋدانى ساياحاتتى دامىتۋدا ‹سەيىل – سەرۋەن› سىندى دامۋ ورنىن تىعىز ارقاۋ ەتە وتىرىپ، ‹ەكولوگيالىق اۋدان قۇرۋ، ساياحاتى دامىعان اۋدان قۇرۋ› دامۋ ستراتەگياسىن ىشكەرىلەي اتقارىپ، ‹ءۇش ءتۇستى ساياحاتتى› )قىزىل ءتۇستى، جاسىل ءتۇستى، التىن ءتۇستى ساياحات( قۇرۋعا كۇش سالدى»، – دەدى اراتۇرىك اۋداندىق ساياحات مەكەمەسىنىڭ باستىعى مان شياۋشيا مۇندا «قىزىل ءتۇستى ساياحاتتا» ي – شۇييۋان كورىنىس رايونىن نەگىزگى جەلى، «اراتۇرىكتى 40 كۇن قورعاۋ شايقاسى» تاقىرىبىن نەگىز ەتكەن «وتانشىلدىق تاربيە، ۇلگى كورسەتۋ بازاسىن»قۇرامىز؛ «جاسىل ءتۇستى ساياحاتتا» اراتۇرىك وزەنى اڭعارىن، نارىنكىر جايلاۋىن تۇتاستىرىپ، جاسىل ءتۇستى ۇزىن ءدالىز اشامىز؛ «التىن ساياحاتتا» توراڭعى ورمانى ەكولوگيالىق باقشا رايونى مەن نوم جاي پىساتىن قۇمىل قاۋىنىن نەگىز ەتىپ، وڭىرلىك ساياحاتتىڭ قاۋىرت دامۋىن جەبەيمىز.

    كولەمى 476 مىڭ مۋ كەلەتىن توراڭعى ورمانى ەكولوگيالىق باقشا كورىنىس رايونى اراتۇرىك اۋدانىنان شىعىس سولتۇستىككە قاراي 80 كيلومەتر شالعايعا ورنالاسقان، دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ساقتالعان 3 ۇلكەن توراڭعى ورمانىنىڭ ءبىرى. 4 جىلدان بەرى اراتۇرىك اۋدانى 100 ميلليون يۋان قارجى قوسىپ، 4A دارەجەلى وسى مەملەكەتتىك كورىنىس رايونىن قۇرعان. ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ ءۇشىن اتالعان كورىنىس رايونى جىل سايىن توراڭعى مايسالارىن تولىقتاپ ەگۋمەن بىرگە، قاتاڭ باسقارىپ، اعاش كەسۋ ارەكەتتەرىن تەجەگەن.

    قازىر اراتۇرىك اۋدانى 5A دارەجەلى اراتۇرىك توراڭعى كورىنىس رايونىن بەلسەنە قۇرۋدا، اراتۇرىك اۋدان قالاشىعى 4A دارەجەلى ساياحات كورىنىس رايونىن قۇرىپ، اراتۇرىك وزەنىنە سۇيەنىپ، ەكولوگيالىق ساياحات ءوڭىرى اتاعىن تىكتەيدى.

    سوڭعى جىلدارى ەكولوگيالىق قۇرىلىس بارىسىندا، اراتۇرىك اۋدانى اۋىل – قالاشىقتاردىڭ ءىس جۇزىندىك جاعدايىن تياناق ەتىپ، وزىندىك ەرەكشەلىكتەگى جەمىس ورمان شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جولىن قاراستىردى. مۇنىڭ ىشىندە توحۇلۋ اۋىلىندا ورگانيكالىق الما ەگىلگەن جەر اۋدانى 1200 مۋعا جەتتى، سونداي – اق 2015 – جىلى ورگانيكالىق كۋالاندىرۋدان ءوتتى. اراتۇرىك اۋدانى توحۇلۋ اۋىلدىق پارتكومنىڭ شۋجيى حى يۇڭ بىلاي دەدى: كەلەسى قادامدا اۋىلىمىز جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي ساياحات كاسىبىن ءتۇيىندى تۇردە دامىتىپ، شارۋالار شاتتىعى ساياجايى، وتباسى قوناق ءۇيى، وزىندىك ەرەكشەلىكتەگى مادەنيەت شاعىن اۋلاسى سياقتىلاردى اشىپ، كوپ ءتۇرلى شارانى قاتار قولدانۋ ارقىلى بۇقارانىڭ كىرىسىنىڭ باياندى، تەز ارتۋىن جەبەيدى.

    مان شياۋشيا بىلاي دەدى: «13 – بەسجىلدىق» كەزىندە، G331، G335 جوعارى قارقىندى تاس جولىنىڭ، سونداي – اق نوم اۋەجايىنىڭ سالىنىپ ءبىتىپ پايدالانۋىمەن بىرگە، ساياحات قاتىناس شارت – جاعدايى دا كورنەكتى جاقسارادى، اراتۇرىك وسىنداي تاماشا ورايدان پايدالانىپ، وڭىرلىك ساياحاتتى دامىتىپ، قونىستانۋعا، كاسىپتەنۋگە، ساياحاتتاۋعا ىڭعايلى ەكولوگيالىق سەيىل – سەرۋەن بازاسىن قۇرۋعا كۇش سالادى.

جاۋاپتى رەداكتور:سايراش تۇرارجان قىزى