پانا — ءار كوڭىلگە شاشىلعان ساۋلە

ءتىلشىمىز ءبيسارا قۋانبەك قىزى حابارلايدى

 سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ءتىلشىمىز جانبولات ماناربەك ۇلى

 

    كۇن شۋاعى كوڭىلدەرگە كوكتەم سيلاپ، ناۋرىز ايى ارتتا قالدى، جىلعالاردان سىلىق-سىلىق كۇلىپ سۋ اعىپ، جىل قۇستارى الۋان ىرعاق، الۋان ۇنمەن قيقۋلاتىپ ءان سالىپ، باۋىر باسقان مەكەنىنە قايتتى. ءساۋىردىڭ سالقىن سامالى جاي عانا ماڭدايىمىزدان سيپاپ ءوتىپ، بارشا كوڭىلدەردىڭ ساۋلەتتى سارايىنا سونبەس ساۋلەسىن سەپكەندەي، تابيعات قايتا تۇلەپ، قايتا تۋعانداي كۇيگە ەندى.

    ساۋلە — ول جارىق، ول جان دۇنيەنىڭ نۇرى، ول كوڭىل تۇكپىرىندەگى جىلۋلىق، ول قوس جاناردىڭ وتى.

    ساۋلە دەمەكشى، ادامداردىڭ جاقسىلىعى ارينە، ءبىر-ءبىرىنىڭ جان دۇنيەسىنە ساۋلە شاشىپ، جىلۋلىق باعىشتاۋىنان بەينەلەنىپ جاتادى.

    دەمەك، ءبىز ەجەلدەن جەتىمىن جىلاتپاي، جەسىرىن قاڭعىرتپاي، ايالى الاقاندارعا ءزارۋ بۇلدىرشىندەرگە كوڭىل ءبولىپ، كەمباعال جانداردى جەبەپ، ءپاني جالعاننان جۇرەگىنە جىلۋ ىزدەپ، جانىنا سايا تاپپاي جۇرگەن ناۋقاس جانداردىڭ جانىنا مەدەت بولىپ جۇرگەن قامقورشى ەلدىڭ ۇرپاعىمىز. انە سول بابادان قالعان اسىل قاسيەتتىڭ بۇگىنگى جاستاردىڭ بويىنان كورىنىس تابۋىنا بۇگىنگى «پانا قايىرىمدىلىق قور قوعامىنىڭ» جەتىستىكتەرى كۋا بولماق.

    3-ساۋىردە، ەلامان مەرەكە زالىندا يگىلىكتى ءىستىڭ ەسەبى رەتىندە «پانا قايىرىمدىلىق قور قوعامىنىڭ» قوس جىلدىق قورتىندى تالقى جينالىسى وتكىزىلدى.

    

    وسى ورايدا، وزدەرىڭىزگە ابدەن تانىس شينجياڭ تەلەۆيزياسىنىڭ تانىمالى جۇرگىزۋشىسى، اقپارات سالاسىندا ديكتور، جۋرناليست بولىپ قىزمەت اتقارسا، قوعامدا اقىن بولىپ قالام تەربەپ، قالاممەن قاتار قازاننىڭ دا قۇلاعىن بىردەي ۇستاپ، ۇرپاق تاربيەلەپ، انا دەگەن، ايەل دەگەن اتقا لايىق تەر توگىپ كەلە جاتقان، سونىمەن بىرگە «پانا قايىرىمدىلىق قور قوعامى» دەيتىن جاۋاپكەرلىگى اۋىر ۇلكەن ۇجىمدا كوش باستاپ، ناردىڭ جۇگىن كوتەرىپ جۇرگەن قىزدارىڭىز پانار ەرعان قىزىن سۇحباتقا تارتتىق.

    ءتىلشى: سالەمەتسىز بە، ءوزىڭىز «پانا قايىرىمدىلىق قور قوعامىنىڭ» تاعانىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرىسىز ءارى باسشىلىق القاسىندا ۇلكەن-ۇلكەن يگىلىكتى جۇمىستار ىستەپ كەلەسىز، پانا قور قوعامى قۇرىلعان ەكى جىلدان بەرى اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي قانداي ەلەۋلى جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى؟ قور قوعامىنىڭ قۇرىلعاننان بەرگى جاعدايىن قىسقاشا تانىستىرىپ وتسەڭىز.

    پانار ەرعان قىزى: جارايدى، «پانا قايىرىمدىلىق قورى» — 2015- جىلى 29 – ناۋرىز كۇنى ءۇرىمجى قالاسىندا تۇڭعىش رەت شاڭىراق كوتەرگەن. ەڭ العاشىندا، مارحۇم ەسبول ەركىن ۇلى اتتى ازاماتىمىزدىڭ ءۇنحاتتا قۇرعان توبى ارقىلى ءىز سالىنىپ، سول توپتان كولەمى 300 ادامعان جەتكەندە، ياعني، وسى كۇنى «حالىققا پانا، سالعان جولى دارا بولسىن» دەگەن نيەتپەن «پانا» دەپ اتىن قويىپ، 3- ماۋسىمدا رەسمي تۇردە زاڭداستىرىپ، اۆتونوميالى رايوندىق جاستار مەن ورەندەردى دامىتۋ قور قوعامىنا قاراستى «پانا قايىرىمدىلىق قورى» بولىپ، 14 قايىرىمدىلىق قوعامىنىڭ قاتارىندا جۇمىس اتقاراتىن بولدىق.

    وسى بارىستا مۇشەلەر جاعىنان قايتا-قايتا باس القالىق مىندەتكە ۇسىنىلدىم، باستابىندا، مەن جاۋاپكەرلىگى اۋىر باس القالىق مىندەتكە مويىن ۇسىنۋعا ازداپ جۇرەكسىنىپ، باس تارتقانىم بار. دەسە دە، سەن حالىقتىڭ الدىنا شىعىپ، ەكراندا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن ازاماتشاسىڭ، حالىق ساعان سەنەدى دەپ دەپ وتىنگەن ۇكىلى ۇمىتتەرىن جەرگە تاستاعىم كەلمەدى. سوندىقتان دا «جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل» دەمەكشى، ۇيىمداعى ورىنباسار القا ەسبول ەركىن ۇلى، نۇرداۋلەت نۇباراك ۇلى، ايدىن تۇسىپبەك ۇلى، گۇلجاقان مۇقامەتباي قىزى قاتارلى باسشىلىق القالاردىڭ كۇش سالۋىمەن جۇمىستاردى جالعاستىردىق، كەيىن توبىمىزعا تۇرعانجان نۇرداناقىن ۇلى اعامىزدى ارنايى ۇسىنىسپەن شاقىرتتىق.

    ورتاسىندا دەنساۋلىق سەبەبىنەن مەنىڭ باس القالىق قزمەتىمدى وسى تۇرعانجان اعا جارىم جىلعا جۋىق اتقاردى. ارى قاراي ءوزىم جالعاستىردىم.

    وسى بارىستا قور قوعامى 7000 ەرىكتىلەر قوسىنىن جاساقتادى. سونىڭ ارقاسىندا ەكى جىلدا 2 ميلليوننان استام قارجى جينالىپ، كوپتەگەن كومەككە مۇقتاج جاندارعا كومەك قولىمىزدى سوزا الدىق. بارلىق جاننىڭ قيىنشىلىعىن تۇبەگەيلى شەشە الماساق تا، جىرتىعىن جاماۋ قولىمىزدان كەلدى.

    نەگىزى مەرەكە-مەيرامداردا بولسىن پانانىڭ مەيىرىمىن تەك اقشالاي عانا ەمەس، قيىنشىلىعى بار وتباسىلارعا زاتتىق جاقتان قولداۋ كورسەتىپ، جان جىلۋلىعىمىزبەن حالىقتىڭ جۇرەگىنە ساۋلە شاشىپ وتىردىق دەپ ايتا الامىن.

    تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن جاعداي، پانانىڭ اتى التى الاشقا جايىلا باستاعاندا، ەرىكتىلەر قوسىنىنىڭ قاتارىنا كاسىپكەرلەر دە قوسىلا باستادى. وسى كاسىپكەرلەر بەس مىڭ يۋان، ون مىڭ يۋاننان اقشالارىن شىعارىپ پانانى دەمەدى.

   ءتىلشى: وسى ەرىكتى كاسىپكەرلەر تەك ءبىزدىڭ ۇلتىمىزدان شىققان كاسىپكەرلەرمەن شەكتەلىپ قالماعان شىعار؟

    پانار ەرعان قىزى: ارينە، ءجۇزى باسقا بولعانىمەن جۇرەگى ءبىر، ءتىلى باسقا بولعانىمەن تىلەگى ءبىر ءار ۇلتتان شىققان مەيىربان جاندار شاماسىنا قاراي كومەكتەسىپ وتىردى. ماسەلەن، شاڭحاۋجيا شەكتى جارنا سەرىكتەستىگىنىڭ شى گۇڭشي دەگەن شەتەلدە تۇراتىن باس القاسى جيىرما مىڭ يۋان اقشا بوساتىپ بەردى. ەرپان ەلەكتروندى شەكتى جارنا سەرىكتەستىگى «اباي اقىليالارىنىڭ» دىبىستى نۇسقاسىن، «ەرپان سوزدىگى» قاتارلى وقۋداعى بالالارعا كەرەكتى ماتەريالدارمەن قامداپ وتىردى.

    وسى ورايدا «التىن كوپىر ساياحات سەرىكتەستىگىنىڭ» جاۋاپتىسى امانتاي تۇرسىن ۇلىنا، «بالاۋسا شايحاناسىن» جۇرگىزىپ وتىرعان گۇلجاينار اتتى سىڭىلىمىزگە جانە «التىن قاسىق» رەستۋرانىنا ازاماتتىق تانىتىپ، پانانىڭ قورىنا كومەكتەرىن كورسەتىپ وتىرعاندىعى ءۇشىن العىس ايتامىز.

    ءتىلشى: جەر- جەردە ءجۇرىلىپ جاتقان قيمىلداردى، جيىلىپ جاتقان قارجىلاردى ءاربىر ورىننىڭ القالارى وزدەرى باسقارا ما؟

    پانار ەرعان قىزى: جوق، ءبىر تۇتاس جوعارىدان باسقارامىز، باس ۇيىمنان شىعارىلعان بىركەلكى ەرەجە-ءتۇزىم بويىنشا جۇرەمىز.

    جەر-جەردە وتكىزىلگەن قيمىلداردا حالىق ىشىنەن مەيىرىمدى جاندار اقشالاي كومەك اتاپ جاتادى. وسىنىڭ ىشىندە جاسى ۇلكەن اتا-اپالارىمىز، اقساقالدار، جانە اتا-اناسىنىڭ اقشاسىمەن وقىپ جاتسا دا قينالعان جانداردىڭ قاسىندا مەن باقىتتىمىن دەپ ءوزىنىڭ جيناعان اقشالارىن كومەككە مۇقتاج جاندارعا ارناپ جۇرگەن ستۋدەنتتەر دە تابىلادى.

   ءتىلشى: بۇگىنگى كۇندە قىزمەت قاربالاس ءوزىمىزدىڭ جۇمىستارىمىزعا ۋاقىتتى ارەڭ جەتكىزىپ جاتامىز، ءسىزدىڭ قىزمەتىڭىز دە كوپ ۋاقىت جۇمساۋدى تالاپ ەتەتىن جۇمىس، ال قايىرىمدىلىقتى ءبىر كۇن ىستەۋ وڭاي، ۇزاق ۋاقىت جالعاستىرۋ الدەكىمنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى. بارىنە ۋاقىتتى قايدان تاباسىزدار؟

    نەگىزىنەن، پانانىڭ جۇمىسى ءۇنحات ارقىلى ىستەيتىن شارۋا، ءۇنحاتقا تەلمىرىپ وتىرىپ دەنساۋلىعىڭنان دا ايرىلىپ قالاسىڭ، جاۋاپكەرشىلىك سەزىم ادامدى ۇيىقتاتپايدى. حالىققا دەگەن بورىشتارلىق سەزىمدى ويلاعان كەزدە قالايدا بولسا ۋاقىت تاباسىز. بارلىق مۇشەلەرىمىزدىڭ ءوز الدىنا جۇمىسى بار، وتباسى بار، دەسە دە، سول جاۋاپكەرلىكتى ويلاپ كۇنىنە از بولسا دا ۋاقىتتارىن تاۋىپ جۇگىرىپ جۇرگەنىن كورگەن جاستار قاراپ وتىرمايدى. جاس بولسا دا ءبىر جاعىمىزدان شىعىپ، ات سالىسادى. وسى ورايدا ەرەكشە اۋىزعا العىم كەلىپ وتىر. تەكەس اۋداندىق ۇكىمەت قىزمەتكەرى گۇلشات قۇسايىن قىزى وتە تاباندى بويجەتكەن. ەكى جىلدان بەرى ونىڭ ەڭبەگى ەرەن. ەندى بۇل كۇندە ول قىزمەتتەردى باسقا دا جاستار اتقارىپ وتىر.

    وسىنداي پانانىڭ بەرەكەلى ۇيىمى باردا، اقپارات ورىندارىنىڭ قولداۋىندا، بۇكىل حالىقتىڭ ات سالىسۋىندا پانانىڭ بولاشاعى جارقىن بولار دەگەن ۇمىتپەن بۇگىن جاڭا القالارعا مىندەتتى وتكەرىپ بەرىپ وتىرمىز.

جاۋاپتى رەداكتور:سايراش تۇرارجان قىزى