حالىقتىڭ باقىتتى تۇرمىسىنىڭ جاڭا داستانى

    − پارتيانىڭ 18 - قۇرىلتايىنان بەرگى شينجياڭنىڭ شۇعىلالى جەتىستىكتەرى تۋرالى شولۋ (3)

    لي چۇنشيا

    «بيىل مەن بەيقۇت ۇيگە كوشىپ كىردىم، سۋ، توك، جولى تولىق، بالام مەكتەپتە تەگىن وقيدى، اۋرۋ كورسەتسەك، ەسەپتەن كوتەرتەمىز، پارتيانىڭ جاقسى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا كۇن كورىسىمىز بارعان سايىن جاقسارىپ كەلەدى». مول ونىمگە كەنەلگەن التىن كۇزدە، بۇگىنگى تۇرمىسى تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا، اقتاۋ اۋدانى ءپىلال اۋىلى تۇيەشى قىستاعىنىڭ تۇرعىنى ءشارىپ راحىماننىڭ جۇزىنەن كۇلكى ەستى.

    حالىق تۇرمىسى حالىقتىڭ قالاۋىمەن قابىسىپ جاتادى، حالىقتىڭ تۇرمىسىنان وتەر قام جوق. پارتيانىڭ 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شينجياڭدى جونگە سالۋ جالپى جوباسىن باتىل دايەكتىلەندىرىپ جانە تياناقتاندىرىپ، قاشاندا حالىق تۇرمىسىن الدىمەن ەسكەرۋگە، حالىق تۇرمىسىن الدىمەن قولعا الۋعا تاباندى بولىپ، ناقتى شارا شىعارىپ، ناقتى ىستەر ىستەپ، ناقتى ناتيجەگە جەتتى، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ ءتول مۇددەسىمەن قاتىستى حالىق تۇرمىسى ماسەلەلەرىنىڭ شەشۋىن تاۋىپ، تيانشاننىڭ تۇستىگى مەن تەرىستىگىندە ءار ۇلت حالقى الاڭسىز تىرشىلىك ەتىپ، جاراسىمدى، باقىتتى ءومىر كەشكەن جاڭا كورىنىس جارىققا شىقتى.

    حالىققا ءتيىمدى 9 ءىرى ينجەنەريا حالىق تۇرمىسىنا جىلۋلىق باعىشتادى

    «جاسىم ۇلعايىپ، قول - اياعىم اۋىرلاي باستادى، شيپاگەرلەر اسپاپتارىن كوتەرىپ، ۇيىمە كەلىپ، تەگىن دەنساۋلىعىمىدى تەكسەردى. تەگىن بولعانى ءوز الدىنا، ەسىكتىڭ كوزىنە دەيىن كەلىپ قىزمەت كورسەتكەنى قانداي، پارتيانىڭ ساياساتى شىنىمەن وتە جاقسى». 6 - قازاندا جالپى حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن تەگىن تەكسەرۋ تۋرالى ءسوز بولعاندا، ونسۋ اۋدانى توقلا اۋىلى قۇرۇل قىستاعىنىڭ تۇرعىنى تۇرنيساحان مامۇتتىڭ جانارىنا جاس ىركىلدى.

    ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ دەنساۋلىق دەڭگەيىن كوتەرۋ ءۇشىن، 2016 - جىلدان باستاپ، شينجياڭ نوپوسىنداعى اۋىل، قالا تۇرعىندارى جىلىنا ءبىر رەت تەگىن دەنساۋلىق تەكسەرۋدەن يگىلىكتەنەتىن بولدى، جالپى حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن تەكسەرۋدىڭ 1 - كەزەگىندە جالپى ءبىر ميلليارد 499 ميلليون يۋان قاراجات جۇمسالىپ، 17 ميلليون 500 مىڭنان اسا ادام ونىڭ يگىلىگىن كوردى. بيىل جالپى حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن تەگىن تەكسەرۋدىڭ 2 - كەزەكتى ينجەنەرياسىنا ۇسىنىلىم تاعى مولايتىلىپ، مەجەمەن ءبىر ميلليارد 785 ميلليون يۋان قاراجات بولىنبەك. قىركۇيەك ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن، اۆتونوميالى رايون بويىنشا 15 ميلليون 503 مىڭ ادامنىڭ دەنساۋلىعى تەكسەرىلدى، بۇل جوسپارداعى ساننىڭ %83.03ىنەتەڭ.

    جالپى حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن تەگىن تەكسەرۋ سىندى شينجياڭنىڭ تاريحىندا بولماعان جاقسى ساياسات ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ شىن جۇرەكتەن قولداۋى مەن جاپپاي القاۋىنا بولەندى. شينجياڭدا، وسى سياقتى حالىققا ءتيىمدى شارالار تەك بۇل عانا ەمەس.

    ج ك پ اۆتونوميالى رايوندىق 9 - قۇرىلتايىندا، قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىق باس نىساناسىن مىقتاپ ارقاۋ ەتىپ، قاشاندا ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ مۇڭ - مۇقتاجىنا كوڭىلدىڭ ەڭ بيىك تورىنەن ورىن بەرىپ، جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ، وقۋ - اعارتۋ ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ، قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ، بەيقۇت ءۇي ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ، مەيىر باعىشتاۋ ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ، شەكارانى گۇلدەندىرۋ ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ، حاۋىپسىزدىك ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ سياقتى حالىققا ءتيىمدى 9 ءىرى ينجەنەريانى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ تابىس سەزىمى مەن باقىت سەزىمىن ۇزبەي نىعايتۋ اتاپ كورسەتىلدى.

    بيىل كۇزگى وقۋ ماۋسىمى باستالعاندا، اۆتونوميالى رايون جەر - جەردەگى اۋىل - قىستاقتاردا جاڭادان جانە كەڭەيتىپ سالعان، جاڭالاعان ساپاسى جوعارى، ورتاسى كوركەم، جابدىقتارى تولىق 4408 «قوس ءتىلدى» بالاباقشا تولىقتاي پايدالانۋعا بەرىلدى، اۋىل - قىستاقتارداعى مەكتەپ جاسىنان 3 جاسقا دەيىنگى ءبىر ميلليون 176 مىڭ 200 بالدىرعاننىڭ بالاباقشاعا تۇسۋىمەن اۆتونوميالى رايوننىڭ اۋىل - قىستاق بالاباقشالارىن «تيىسىنشە سالۋ»، جاسى لايىقتى بالدىرعانداردى «تيىسىنشە كىرگىزۋ» نىساناسى جاپپاي ىسكە استى، مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ىسىندە تاريحي سەكىرىس ورىندالىپ، اۆتونوميالى رايوننىڭ «قوس ءتىل» اعارتۋىنىڭ دامۋىنا بەرىك نەگىز قالاندى.

    قىزىلسۋ قىرعىز اۆتونوميالى وبلىستىق پارتكومنىڭ ورىنباسار شۋجيى، وبلىس باستىعى ءدىلشات قىدىرقان: جان - جاقتى، ساپالى وقۋ - اعارتۋ − وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ دامۋىنىڭ ءۇمىتى، - دەدى تەرەڭ اسەرمەن.

    2016 - جىلى اۆتونوميالى رايون جازاتايىم جاراقاتتانۋ ساقتاندىرۋى جانە قالا - قالاشىقتارداعى جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەردىڭ سالماقتى ناۋقاس ساقتاندىرۋى ءتۇزىمىن باستاپ اتقاردى، جازاتايىم جارالانۋ ساقتاندىرۋى بويىنشا، اۆتونوميالى رايوننىڭ نەگىزگى ەمدەۋ ساقتاندىرۋىنا قاتىناسقان شينجياڭ نوپۇسىنا جاتپايتىن تۇرعىندار، شينجياڭعا كومەككە كەلگەن قىزمەتكەرلەردىڭ ءبارى قامتاماسىزداندىرۋ كولەمىنە ەنگىزىلدى؛ قالا - قالاشىقتارداعى جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەردىڭ سالماقتى ناۋقاس ساقتاندىرۋى قالا - قالاشىقتارداعى جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەردىڭ نەگىزگى ەمدەۋ ساقتاندىرۋىنا قاتىناسقانداردى قامتىدى. وسى 2 ءتۇرلى ساقتاندىرۋ ءتۇزىمىنىڭ ەڭ جارقىن ءتۇيىنى «تەگىن»، ياعني جەكە ادام اقى تاپسىرمايدى، تۇگەل ۇكىمەت شىعارادى.

    حالىققا ءتيىمدى شارالار ىركەس - تىركەس شىعارىلىپ، حالىققا ءتيىمدى ينجەنەريالار ءبىر - بىرلەپ اتقارىلدى... سوڭعى جىلدارى، شينجياڭ ءوز دارەجەسىندەگى قازىنالىق شىعىس پەن شينجياڭعا باعىتتامالى كومەكتەسۋ قارجىسىنىڭ %70تەن استامىن حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋعا جۇمسادى. شىنايى قارجى 23 ميلليوننان استام ءار ۇلت بۇقاراسىنا ناقتى يگىلىك اكەلىپ، «باياندى باقىتقا» قولدارىن جەتكىزدى.

جاۋاپتى رەداكتور:سايراش تۇرارجان قىزى