ءۇرىمجى، وركەنيەتتىڭ ورەسىنە ۇمتىلعان جەر

    عيماراتتىڭ بيىكتىگى، GDPدىڭ جوعارىلىعى قالانىڭ دەڭگەيىنىڭ جوعارىلىعىنا ۋاكىلدىك ەتپەيدى، وركەنيەتتىڭ بيىكتىگى عانا قالا  دەڭگەيىنىڭ ناعىز بيىكتىگىن كورسەتەدى

    شين ۋىنميڭ

    ءۇرىمجى − وركەنيەتكە باي تاريحي، مادەنيەتتى ايتۋلى قالا؛ شىعىس پەن باتىس ساۋدا مادەنيەتىنىڭ اۋىس - كۇيىس جاسايتىن ماڭىزدى تورابى، توپ جارىپ، توپتان وزىپ، جەدەل كوركەيگەن قالا. 5 ميلليون ءار ۇلت تۇرعىنى تىرشىلىك لەبى ەسكەن، ومىرشەڭدىككە تولى وسىناۋ بايابان ولكەدە وركەنيەتتىڭ جىرىن جازىپ، سىرتقا وسى جەردىڭ ءمورالدىق نەگىزىن، رۋحاني ءورىسىن جانە وركەنيەت دەڭگەيىن ۇزبەي ايگىلەۋدە.

    ورتالىقتىڭ شينجياڭ قىزمەتى جونىندەگى 2 - رەتكى اڭگىمە ءماجىلىسىنىڭ كوكتەم سامالى شينجياڭنىڭ بايتاق دالاسىن وپكەندە، قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىق باس نىساناسىن قايراتتانا ىلگەرىلەتۋ ۇرانى كوتەرىلگەندە، ءۇرىمجى جۇڭگونىڭ باتىسقا ەسىك اشقان الدىڭعى شەبىندەگى جانە جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋىندەگى ماڭىزدى قالا رەتىندە وركەنيەتكە ۇمتىلۋدىڭ ەڭ كۇشتى ءداۋىر ءۇنىن تاعى ءبىر رەت اسقاقتاتتى.

    كىم ءۇشىن وركەنيەتتى قالا قۇرامىز؟ حالىق ءۇشىن وركەنيەتتى قالا قۇرىپ، حالىققا تيىمدىلىك جاسايمىز

    ادامداردىڭ نازارىندا ءۇرىمجىنىڭ ەڭسەسى كۇننەن - كۇنگە بيىكتەپ، ءورىسى كۇننەن - كۇنگە كەڭەيىپ، كۇننەن - كۇنگە كورىكتەنىپ كەلەدى. ءۇرىمجىنى ارالاساڭىز، تاپ - تازا، جاسىل جەلەك جامىلعان، كورىنىسى كوركەم كوشەلەردى كورىپ، وسى ءبىر قالانىڭ وركەنيەتى مەن جانعا جايلىلىعىن سەزىنە الاسىز.

    وركەنيەتتى قالا قۇرۋدا 7 جىلدان استام ۋاقىت اتويلاپ الدا ءجۇرۋ ۇرىمجىلىكتەرگە مەملەكەتتىك وركەنيەتتى قالا قۇرۋ اتاق - ابىروي ءۇشىن عانا ەمەس، قايتا جان - جاقتى قۋاتىن، وبرازدىق باۋراعىشتىعىن، دامۋ ومىرشەڭدىگىن، جونگە سالۋ قۋاتىن ارتتىرۋ بارىسى، حالىق بۇقاراسىنىڭ يگىلىككە كەنەلۋ سەزىمى مەن باقىت سەزىمىنە بولەنۋ بارىسى ەكەنىن تەرەڭ سەزىندىردى.

    7 جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى، ءۇرىمجى قالا اۋماعىن جاسىلداندىرۋ مولشەرى بىرتىندەپ %40.9كە جەتىپ، كوپتەگەن قوقىر - قوقسىق ۇيىندىلەرى شاعىن باقشاعا اينالىپ، قالا تۇرعىندارىنىڭ دەنە شىنىقتىرىپ، سەيىل - سەرۋەن قۇرىپ، كوڭىل اشاتىن تاماشا ورنىنا اينالدى.

    ءۇرىمجى قالاسى حالىق تۇرمىسىنىڭ تىلەگىنە سايكەسىپ، تاريحتا سەرپىنى ەڭ جوعارى، كولەمى بۇرىن بولىپ كورمەگەن، قۇرىلىس قارقىنى ەڭ تەز كوك اسپان ينجەنەرياسىن اتقارىپ، 52 ميلليارد يۋان قارجى قوسىپ، «كومىر ورنىنا تابيعي گاز پايدالانۋ» ينجەنەرياسىن ءتۇيىن ەتكەن اتموسفەرانىڭ بىلعانۋىن جونگە سالۋ بويىنشا 160تان استام نىسان جۇرگىزىپ، ەلىمىز بويىنشا تابيعي گازدەندىرىلگەن تۇڭعىش قالاعا اينالىپ، ءۇرىمجىنىڭ قىسقى اتموسفەراسىنىڭ بىلعانۋ جاعدايىن تۇبىرىنەن وزگەرتتى.

    ءۇرىمجى جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋى وزەكتى رايونىنىڭ قاتىناس تورابى ورتالىعىن قۇرۋ ورايىن مىقتى يگەرىپ، قالا قاتىناسىندا «شار تاراپقا تۇتاسقان» جاڭا جاعداي قالىپتاستى، ياعني جەر استى جۇرگىنشىلەر جولى، جول وتكەرمەلى كوپىرى، BRT ارناۋلى جولى، تەز قارقىندى جول، ايقاسپالى كوپىر، قابات - قابات وتىسپەلى جول، قالانى شىعىستان وراعىتا وتەتىن جوعارى قارقىندى جول، لانجوۋ - شينجياڭ جوعارى قارقىندى تەمىر جولى، مەترو، قالا ارالىق تەمىر جول، حالىقارالىق اۋەجاي، ت. ب لاردى وزگەرتىپ، كەڭەيتىپ سالۋ سياقتى كەلەلى نىساندار جەدەل اتقارىلىپ، ءۇرىمجى اۋەجايىنان حالىقاراعا، ەل ىشىنە قاتىنايتىن اۋە لەنياسى شار تاراپقا تۇتاسىپ، كۇنىنە 10 مىڭ شاقىرىم جول باسۋ رەالدىققا اينالدى.

    وركەنيەتتى قالا قۇرۋدا ءۇرىمجى مادەنيەت بيىگىنە جەتۋگە كۇش سالدى، تەاترحانا، مۋزيكا زالى، مادەنيەت سارايى، مۇراجاي، كىتاپحانا قالا حالقىنىڭ ءشولىن باسىپ، قارنىن تويدىرعاننان كەيىنگى باراتىن ورنىنا اينالدى. ساناققا قاراعاندا، 2012 - جىلدان بەرى، ءۇرىمجى الەۋمەتتىك يگىلىكتى كينونى 40 نەشە مىڭ رەت قويعان، مادەنيەتتە حالىققا تيىمدىلىك جەتكىزۋ كونسەرتىنەن 1200 نەشە رەت ۇيىمداستىرعان.

    2017 - جىلى مامىر ايىندا ءۇرىمجى قالالىق پارتكوم، قالالىق ۇكىمەت جاڭا تاريحي باستامادا مەملەكەتتىك وركەنيەتتى قالا، مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق باۋ - باقشالى قالا، مەملەكەتتىك ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعىنداعى ۇلگىلى قالا، مەملەكەتتىك جاسامپاز قالا، مەملەكەتتىك ازىق - تۇلىك حاۋىپسىزدىگىندەگى ۇلگىلى قالا قۇرۋ كۇرەس نىساناسىن اسقاق تۇردە العا قويدى، جاپپاي جوبا جاساۋدىڭ، قارجى تەبىنىن ارتتىرۋدىڭ، ءىرى نىساندار جەتەكشىلىگىنىڭ ارقاسىندا، «حالىققا تيىمدىلىك جاسايتىن 9 ءىرى ينجەنەريا» جاپپاي ىلگەرىلەپ، ءار ۇلت بۇقاراسى حالىق تۇرمىسى الا كەلگەن جىلۋدى شىنايى سەزىندى؛ «تاۋعا اعاش ەگۋ، قالاعا سۋ باستاۋ، كومىردى گازعا اينالدىرۋ، جەرى جاسىل، اسپانى اشىق، قالاسى كورىكتى بولۋ» سىندى 6 ءتۇرلى قالا دەڭگەيىن كوتەرۋ ينجەنەرياسى ىشكەرىلەي اتقارىلىپ، قالانىڭ كورىكتەنۋ، جارىقتانۋ، تازارۋ دەڭگەيى اناعۇرلىم جوعارىلاپ، ورتالىق قالانىڭ ءبىر ميلليون ءار ۇلت بۇقاراسىن شارپيتىن تاريحتان بەرگى كولەمى ەڭ ۇلكەن، قيىندىعى ەڭ جوعارى كونە قالا رايونىن جاڭالاۋ ينجەنەرياسى جەدەل ىلگەرىلەتىلدى...

    وركەنيەتتى قالا قۇرۋ مەن بۇقارانىڭ باقىتتى تۇرمىسىن تەرەڭ توعىستىرۋعا، بىرگە قۇرىپ، ودان ورتاق يگىلىكتەنۋگە تاباندى بولۋ ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ تابىس سەزىمى مەن باقىت سەزىمىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتتى، ءۇرىمجىنىڭ تابىسى قالا حالقىنىڭ ساپاسى مەن قوعامدىق وركەنيەت دەڭگەيىنىڭ جوعارىلاۋى عانا ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى، بۇقارانىڭ مويىنداۋى، قولداۋى، ات سالىسۋى جانە يگىلىككە كەنەلۋى بولىپ تابىلادى.  

جاۋاپتى رەداكتور:سايراش تۇرارجان قىزى