جارلىنىڭ جاناشىرى، قامىققاننىڭ قامقورى ــ گۋ حاييىڭ

 
    قامقورلىققا بولەنگەن قازاق ورەندەرى گۋ حاييڭ (الدىڭعى قاتار وڭنان 1-ادام) اپايلارىمەن بىرگە

    قادىل نۇراقىمان ۇلى حابارلايدى. ادامنىڭ ادامدىعى دا، ارتىقشىلىعى دا ادامگەرشىلىگىندە. ادامگەرشىلىك — اسىل قاسيەت دەيتىنىمىز دە وسىدان. الايدا، ادامگەرشىلىك تۋىن اسقاق جەلبىرەتكەندەر از با؟ ولاردى كوپ دەسەك تە، جوق دەسەك تە بولماس. دەسە دە، ارامىزدا جۇرگەن ارلى ازاماتتارىمىزدىڭ ەل القاۋىن الىپ، ارداقتالعاندىعىنا دا جاي قارامايمىز! ءساپ سالىپ قارايتىن بولساق، توڭىرەگىمىزدە، ءتىپتى ءوز جانىمىزدا دا وپالىلىعىمەن، قايرىمدىلىعىمەن كوپتىڭ قۇرمەتىنە بولەنىپ، ورتاسىنان وزا شاۋىپ جۇلدە العان جۇيرىكتەر جۇرمەي مە. حالىق قازىلىعى راس بولسا سولاردىڭ ونەگەلى ءىسىن بىلمەي مە؟ ارينە بىلەدى.

    ساۋاننىڭ قۇنارلى توپىراعىندا تۋىلىپ، تۇنىق سۋىنا جۋىنىپ، ءشاربات بۇلاعىنان ءشولىن قاندىرعان گۋ حاييىڭ ەسىمدى ازامات-مىنە، وسىلاردىڭ ءبىرى. ول ءوزى الاپقا اتى ايگىلى ونەر شولپانى دا، شەندىلەردىڭ شەرتيگەن شورتانى دا ەمەس، قايتا حالىق قالاۋىنان شىققان جەتەلى ءارى جەڭىمپاز جەلەكتى.

    گۋ حاييڭ ساۋان اۋدانى سانداۋحىزى قالاشىعى قۇلجا جولى الەۋمەتتىك اۋماعى ەرىكتىلەر اترەتىنىڭ اترەت باستىعى، « گۋ حاييڭ مەيىر باعىشتاۋ قىزمەت كەڭسەسىنىڭ» قۇرۋشىسى، تارباعاتاي ايماعىنىڭ ءمورال ۇلگىسى، شينجياڭداعى ون ۇزدىك جاستىڭ ءبىرى، مەملەكەتتىك ۇلگىلى ەرىكتىلەر ۋاكىلى. گۋ حاييڭ جولداس ادەتتەگىءبىر پارتيا مۇشەسىندىك سالاۋاتىمەن، وسكەلەڭ احىلاق-مورالىمەن «ەكىنى ۇيرەنۋ، ءبىردى ورىنداۋ» قيمىلىن بەلسەنە ءورىس الدىرىپ، ۇلتتار ىنتىماعىن بەكەمدەۋ مەن قوعام ورنىقتىلىعىن قورعاۋعا ءبىر كىسىلىك ۇلەسىن اياماي ارناعان العاباسار يدەيالى ارىندى ازامات.

    ول ون جىلدان ارتىق ءومىرىن قالتقىسىز حالىق ءۇشىن ەرىكتى قىزمەت وتەۋگە ارنادى. ونىڭ مەيىر باعىشتاۋ رۋحى جالپاق جۇرتتىڭ جۇرەگىن جىلتىپ، ساناسىندا ساقتالا بەردى. ول باستان-اقىر جەتىم بالالار مەن پاناسىز قارتتاردىڭ، ءالسىز، مۇقتاج، مۇگەدەكتەر مەن تومەن كىرىستى وتباستارىنىڭ ءتۇتىنىن ءتۇزۋ ۇشىرۋعا توتەپ بەرىپ، ءوزىنىڭ «جارلىلارعا جاقىننان جاناشىر بولسام » دەيتىن وسكەلەڭ مۇراتىن ورىنداۋمەن، ەل نازارىنداعى ەڭ سۇيىكتى ەسىمگە اينالدى. بۇل كۇندەرى «گۋ حاييڭ مەيىر باعىشتاۋ قىزمەت كەڭسەسىنىڭ» اتاق داڭقى رايونىمىزدىڭ جەر-جەرىندە كەرەمەت اڭىستار قوزعاۋمەن بىرگە، شيزاڭ وڭىرلەرىندە دە كەلەلى ىقپالدار كورسەتتى.

    ءبىز «بالا باعىپ الۋ» دەگەندى ۇنەمى ەستىپ جۇرسەك تە، «بالا باعىپ بەرۋ» دەگەندى ەستىمەگەن بولارمىز. ەندەشە «كومەكتەسىپ بالا باعىپ بەرۋ توقتامى» دەگەنىمىز نە؟ ساۋان اۋدانى سانداۋحىزى قالاشىعى كايشۋان جولى الەۋمەتتىك اۋماعىندا رايحان ەسىمدى ءبىر ۇيعۇر انا بولۋشى ەدى. رايحان جاس كەزىندە سالدانۋ ناۋقاسىنا كىرىپتار بولىپ، جاي نەكەلەنىپ، جاي پەرزەنتتى بولعان. ارادا كوپ جىل وتپەي، ول بەلگىلى سەبەپتەرمەن نەكەدەن اجىراسىپ، ۇلى اليمەن بىرگە تۇرادى. وتباسى كىرىس قاينارى بولماعاندىقتان انالى-بالالى ەكەۋى تۇرمىس تاۋقىمەتىن ابدەن تارتادى.

    تارعالاڭ تاعدىر انانىڭ پەرىشتەدەي سابىرىن كۇن وزعان سايىن سولعىنداتا بەردى. رايحان ءوز باسىنىڭ باقىتسىزدىعىنا توزگەنىمەن، ەس ءبىلىپ، ەتەك جيىپ قالعان كىشكەنتاي ءاليدىڭ باقىتسىز كۇندەرىن كورگىسى كەلمەدى. قالاي ويلاسا دا ارقانى قىسقارىپ، ارمانى تىعىرىققا تىرەلە بەردى. اقىرى ول: «ءاليدى باعىپ الاتىن ادام بولسا بەرە سالار ەدىم»،-دەگەن ويىن ايتا بەردى.

    بۇل ءسوز گۋ حاييڭنىڭ دە قۇلاعىنا جەتەدى، ول ءوز بالاسىن بىرەۋگە بەرە سالۋ دەگەندى ومىرىندە ەستىپ كورمەگەن ەدى. ءبىراق، انانىڭ كوڭىلىن تەك انا عانا تۇسىنەدى عوي! گۋ حاييڭ ەشقانداي ەكىلەنبەستەن «ءاليدى كومەكتەسىپ باعۋ توقتامىنا» قول قويىپ، ازامات جاسىنا تولعانعا دەيىنگى باعىپ-قاعۋ، تاربيەلەۋ مىندەتىن ۇستىنە الادى. سونداي-اق، رايحانعا ۇيىمدىق جاقتان «قارتتاردى كۇتىمدەۋ قاراجات كارتچكاسىن» ءبىتىرىپ بەرىپ، ونى الاڭنان ارىلتتى.

    ءالي بيىل 14 جاسقا كەلدى. ول ۇنەمى: «مەنىڭ بۇگىنگىدەي باقىتتى تۇرمىسقا كەنەلۋىمنىڭ ءبارى گۋ حاييڭ شەشەمنىڭ ارقاسى»،- دەيدى بورىشتىلىق سەزىممەن. وزگەلەر ونىڭ كىم ەكەنىن بىلگىسى كەلگەندە ءالي «مەن گۋ حاييڭنىڭ بالاسىمىن»،-دەپ جاۋاپ بەرەتىن بولعان. گۋ حاييڭ دە رايحان مەن ءاليدى ءوز وتباسىنىڭ مۇشەلەرىنە بالاپ «ءبىز ەكى ۇلتتان قۇرالعان بەس جاندى سەميامىز»،- دەيدى ەكەن.

    ون نەشە جىلدان بەرى، گۋ حاييڭنىڭ قوعامدىق مەيىر باعىشتاۋ قيمىلدارى نەشە مىڭداعان كومەككە مۇقتاج جانداردى قيىنشىلىق قىسپاعىنان قۇتىلدىرىپ، ءاربىر جۇرەككە ىزگىلىكتىڭ تىڭ داستانى بولىپ جازىلدى. قازىرگە دەيىن، «گۋ حاييڭ مەيىر باعىشتاۋ ەرىكتىلەر اترەتى» ىلگەرىندى-كەيىندى 500 مىڭ يۋان قور توپتاپ، 435 جەتىم، مۇگەدەك، قيىنشىلىعى اۋىر بالالار مەن 58 پاناسىز قارتتى، 351 كەدەي وتباسىن سۇيەمەلدەپ، ساۋانداعى ءار ۇلت حالقىنىڭ قۇرمەتتى قورمالىنا اينالدى. 2014-جىلى «گۋ حاييڭ مەيىر باعىشتاۋ ەرىكتىلەر اترەتى» كوممۋنيستىك جاستار وداعى ورتالىق 10-كەزەكتى تاڭداۋلى ەرىكتىلەر ۇيىمىن باعالاۋدا ۇزدىك ەرىكتىلەر ۇيىمى سيلىعىن ەنشىلەسە، ول ءوزى ىلگەرىندى-كەيىندى تارباعاتاي ايماقتىق ايەلدەر بىرلەستىگى جاعىنان بىرنەشە مارتە «تاڭداۋلى مەيىربان انا»، ايماق دارەجەلى ەڭبەك ۇلگىسى، ايماقتىق ۇلتتار ىنتىماعىنداعى ۇزدىك جەكە، جاس وسپىرىمدەردىڭ ۇزدىك تاربيەشى سيلىعىن، اۆتونوميالى رايوندىق وداق كوميتەتى جاعىنان ۇلتتار ىنتىماعى العاباسارلىعىنداعى ۇزدىك كومپارتيا مۇشەسى، ورتالىق ۇيىمداستىرۋ ءبولىمى، ۇگىت ءبولىمى، وركەنيەت كەڭسەسى جاعىنان «مەملەكەتتىك ەڭ سۇيىكتى ەرىكتىلەر» سيلىعىن ەنشىلەدى.

    ءبىز گۋ حاييڭ جولداستىڭ بۇكىل ىنتا-پەيىلىمەن قيىنشىلىق تارتقان بۇقارا ءۇشىن ءوزىن ارناعان ىزگى نيەتىن اسقاقتاتا جىرلايمىز!

    ءتىلشىنىڭ قىزمەت ورنى: ساۋان اۋداندىق 2-ورتا مەكتەپ

جاۋاپتى رەداكتور:سايراش تۇرارجان قىزى