ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما

    − مەملەكەتتىك 12 - كەزەكتى حالىق قۇرىلتايىنىڭ 5 - ماجىلىسىندە 2017 - جىلى 5 - ناۋرىزدا جاسالدى

    مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ زۇڭليى لي كىچياڭ 5 - ناۋرىزدا لي كىچياڭ زۇڭلي مەملەكەتتىك كەڭەس اتىنان مەملەكەتتىك 12 - كەزەكتى حالىق قۇرىلتايىنىڭ 5 - ماجىلىسىندە «ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما» جاساۋدا

    ۋاكىلدەر:

    ەندى مەن مەملەكەتتىك كەڭەس اتىنان قۇرىلتايعا ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما جاسايمىن، قاراعايسىزدار، سونداي - اق ساياسي كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ پىكىر ايتۋىن وتىنەمىن.

    ءبىرىنشى، 2016 - جىلعى قىزمەتتەرگە شولۋ

    وتكەن جىلدا ەلىمىزدىڭ دامۋى ىشكى - سىرتقى قات - قابات قايشىلىقتار مەن حاۋىپ - قاتەردىڭ اۋىر سىندارىنا ءدوپ كەلدى. شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ قۋاتتى باسشىلىعىندا بۇكىل ەلدەگى ءار ۇلت حالقى قيىنشىلىقتاردان تايسالماي، جىگەرلەنە العا باسىپ، ەكونوميكانىڭ، قوعامنىڭ ءۇرتىس، اقاۋسىز دامۋىن جەبەدى. پارتيا 18 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ التىنشى جالپى ءماجىلىسى باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ۇيتقىلىق مارتەبەسىن رەسمي بەلگىلەدى، بۇل پارتيا مەن حالىقتىڭ ءتۇبىرلى مۇددەسىن ايگىلەپ، پارتيا مەن مەملەكەتتىڭ كوركەيىپ - گۇلدەنۋىن، باياندى تىنىشتىعىن قامتاماسىزداندىرۋ جونىنەن اسا كەلەلى، تەرەڭ ماڭىزعا يە. جەر - جەر، تاراۋلار ساياسي تانىمدى، جالپى جاعداي تانىمىن، ۇيتقى تانىمىن، ساپ تۇزەۋ تانىمىن ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام قۇرۋدا تىڭ دا ماڭىزدى ىلگەرىلەۋشىلىكتەرىنە قول جەتكىزۋدى جەبەپ، رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋدە ارشىندى قادام تاستاپ، ەلدى جاپپاي زاڭمەن باسقارۋدى ىشكەرىلەتىپ، پارتيانى جاپپاي قاتاڭ باسقارۋدى تەرەڭدەتىپ، تۇتاس جىلدا ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدىڭ نەگىزگى نىسانالىق مىندەتتەرىن تولىق ورىنداپ، «13 - بەسجىلدىق» پلاندى تاماشا باستادى.

    − ەكونوميكالىق اينالىس باياۋلاۋ بارىسىندا ورنىعىپ، ورنىقتىلىق بارىسىندا جاقسارۋعا بەت الدى. ىشكىءوندىرىستىڭ جالپى قۇنى 74 تريلليون 400 ميلليارد يۋانعا جەتىپ، %6.7 ارتىپ، دۇنيە ءجۇزى بويىنشا الدىڭعى قاتاردا بولىپ، دۇنيە ەكونوميكاسىنىڭ ارتۋىنا قوسقان ۇلەسى %30تەن استى. تۇرعىنداردىڭ تۇتىنۋ باعاسى %2 ارتتى. ونەركاسىپ كاسىپورىندارىنىڭ تاپقان پايداسى الدىڭعى جىلى % 3. 2 تومەندەسە، وتكەن جىلى %8.5 ارتتى، ىشكىءوندىرىس جالپى قۇنىنداعى ەنەرگيانىڭ بىرلىكتىك سارىپ ەتىلۋى %5 تومەندەپ، ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ساپاسى مەن تيىمدىلىگى كورنەكتى جوعارىلادى.

    − جۇمىستانۋ مولشەرى مەجەدەگىدەن ارتتى. تۇتاس جىلدا قالا - قالاشىقتاردا 13 ميلليون 140 مىڭ ادام تىڭنان جۇمىستاندى. جوعارى مەكتەپ بىتىرگەندەردىڭ جۇمىستانىپ شارۋاشىلىق قۇرعاندارىنىڭ سانى تاعى دا تىڭ ورەگە كوتەرىلدى. جىل سوڭىندا قالا - قالاشىقتاردا تىركەلگەن جۇمىسسىزدىق مولشەرى %4.02 بولىپ، كوپ جىلدان بەرگى ەڭ تومەن ورەگە ءتۇستى. ءبىر ميلليارد 300 ميلليوننان استام حالقى بار دامۋ ۇستىندەگى ءىرى ەلدە جۇمىستانۋدىڭ ءبىرشاما تولىق جۇزەگە اسۋى وڭاي ءىس ەمەس.

    − رەفورما مەن ەسىك اشۋ ىشكەرىلەتىلدى. ماڭىزدى سالالار مەن شەشۋشى بۋىندارداعى رەفورمادا تابىستى ىلگەرىلەۋشىلىكتەرگە، قامداۋ جاعىنداعى قۇرىلىمدىق رەفورمادا باستاپقى ناتيجەلەرگە قول جەتتى. سىرتقا ەسىك اشۋدا تىڭ شارالار العا قويىلىپ، «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» قۇرىلىسى تەز ىلگەرىلەپ، كەلەلى ينجەنەريالار مەن حالىقارالىق ءوندىرىس قۋاتى سەلبەستىك نىساندارىنىڭ ءبىر توبى تياناقتاندى.

    − ەكونوميكالىق قۇرىلىمدى رەتتەۋ تەزدەتىلدى. تۇتىنۋ ەكونوميكالىق ارتۋدى جەبەۋدە قوزعاۋشىلىق رول وينادى. قىزمەت كورسەتۋ كاسىبىنىڭ ارتقان قۇنىنىڭ ىشكى وندىرىستىك جالپى قۇنىنداعى ارا سالماعى %51.6كە جەتتى. جوعارى تەحنيكالى شارۋاشىلىق پەن جابدىق جاساۋ كاسىبى ءبىرشاما تەز ارتتى. اۋىل شارۋاشىلىعى ورنىقتىرۋ نەگىزىندە رەتتەلىپ - ساپالىلاندىرىلىپ، استىقتان تاعى دا مول ءونىم الىندى.

    − جاڭا كينەتيكالىق ەنەرگيانىڭ دامۋى ۇزدىكسىز كۇشەيدى. دامۋدى جاڭالىق اشۋ ارقىلى جەبەۋ ستراتەگياسى ىشكەرىلەتىلدى. عىلىم - تەحنيكا سالاسىندا حالىقارالىق وزىق ورەدەگى كەلەلى تابىستاردان ءبىر توبىنا قول جەتتى. جاڭا شارۋاشىلىقتار قارىشتاپ دامىپ، ءداستۇرلى شارۋاشىلىقتاردىڭ تيپىن وزگەرتىپ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋ تەزدەدى. كوپ بولىپ شارۋاشىلىق قۇرۋ، جالپى جۇمىلىپ جاڭالىق اشۋ كەڭىنەن ورىستەدى، تۇتاس جىلدا تىڭنان تىركەلگەن كاسىپورىندار %24.5 بولىپ، ورتا ەسەپپەن كۇنىنە 15 مىڭنان ارتىپ وتىردى. جەكەشە ونەركاسىپشىلەر مەن ساۋداگەرلەر قاتارلىلاردى قوسقاندا، ءتۇرلى بازار سۋبيەكتتەرىنەن كۇنىنە تىڭنان 45 مىڭى قوسىلىپ وتىردى، جاڭا كينەتيكالىق ەنەرگيا دامۋعا جاڭا ءورىس اشىپ وتىر. − نەگىزدىك قۇرىلعىلاردىڭ سۇيەۋ قۋاتى ۇزدىكسىز جوعارىلادى. جوعارى قارقىندى تەمىر جولدىڭ ۇزىندىعى 1900 كيلومەتردەن استى، تىڭنان، قايتادان سالىنعان جوعارى قارقىندى تاس جول 6700 نەشە كيلومەترگە، اۋىل - قىستاق تاس جولى 290 مىڭ كيلومەترگە جەتتى. قالالاردىڭ رەليستى قاتىناسى، جەر استى بىرىككەن قۇبىر ءدالىزى قۇرىلىسى تەزدەدى. كەلەلى سۋ يگىلىگى ينجەنەرياسىنان 21ى تىڭنان سالىنا باستادى. 4 - بۋىن جىلجىمالى حابارلاسۋدا 340 ميلليون تۇتىنۋشى تىڭنان قوسىلدى، 5 ميلليون 500 مىڭ كيلومەتردەن استام وپتيكالىق كابەل جەلىسى تىڭنان سالىندى.

    − حالىق تۇرمىسى ۇزدىكسىز جاقساردى. بۇكىل ەل بويىنشا تۇرعىنداردىڭ مەڭگەرۋىندەگى ورتاشا كىرىسى ءىس جۇزىندە %6.3 ارتتى. اۋىل - قىستاقتا 12 ميلليون 400 مىڭ ادام كەدەيلىكتەن ارىلىپ، 2 ميلليون 400 مىڭ كەدەي قونىس اۋدارۋ ارقىلى سۇيەمەلدەندى. لاشىق مەكەندەردە 6 ميلليوننان استام ءۇي، اۋىل - قىستاقتاردا 3 ميلليون 800 مىڭنان استام حاۋىپتى ءۇي قايتا سالىندى. ىشكى ساياحاتتاۋشىلار كۇرت كوبەيىپ كەلەدى، سىرتقى ساياحاتتاۋشىلار 120 ميلليون ادام - رەتتەن استى، قالا، اۋىلدارداعى تۇرعىنداردىڭ تۇرمىسى تىڭ ورەگە كوتەرىلدى.

    ەلىمىز 20 ەل توبى باسشىلارىنىڭ حاڭجوۋ كەزدەسۋىن ءساتتى باسقارىپ وتكىزىپ، ءبىرسىپىرا جاسامپازدىق، جەتەكشىلىك سيپاتتى، مەحانيزمدىك كەلەلى تابىستاردىڭ قولعا كەلۋىن جەبەپ، الەمدىك ەكونوميكانى جونگە سالۋدا جۇڭگو ءىزىن ايقىن قالدىردى.

    وتكەن جىلدى ەسكە العاندا، ەرەكشە جول باسىپپىز. ءبىز دۇنيە ەكونوميكاسى مەن ساۋداسىنىڭ ارتۋ قارقىنى 7 جىلدان بەرى ەڭ تومەن ورەگە تۇسكەن، حالىقارالىق فينانس بازارىنىڭ تولقۋى كۇشەيگەن، وڭىرلىك جانە عالامدىق سىندار توسىننان قايتا - قايتا تۋىلعان سىرتقى ورتاعا ءدوپ كەلدىك، ەل ىشىندەگى قۇرىلىمدىق ماسەلەلەر، حاۋىپ - قاتەر مەن كومەسكى كىناراتتار كورنەكتى بولۋ، ەكونوميكانىڭ قۇلدىراۋ قىسىمى كۇشەيۋ سىندى قات - قابات قيىنشىلىقتارعا ءدوپ كەلدىك، رەفورمانىڭ قامال الۋ مەزگىلىنە ءوتۋ، مۇددە قاتىناستارىن ىشكەرىلەي رەتتەۋ، قوعامنىڭ ورنىقتىلىعىنا ىقپال ەتەتىن فاكتورلار كوبەيۋ سىندى كۇردەلى جاعدايعا ءدوپ كەلدىك. وسىنداي جاعدايدا، ەكونوميكانى ورنىقتىرۋ وڭاي ەمەس، قىرۋار وڭالۋ وزگەرىستەرىنىڭ جارىققا شىعۋى ءتىپتى دە قيىن. بۇل جۇڭگو حالقىنىڭ ءارقانداي قيىندىق - كەدەرگىلەردى ەرلىكپەن، پاراساتتىلىقپەن، قابىلەتتىلىكپەن جەڭە الاتىندىعىن، جۇڭگو ەكونوميكاسى كومەسكى كۇشكە، توزىمدىلىككە، باسىمدىققا يە ەكەندىگىن، جۇڭگونىڭ دامۋ بولاشاعىنىڭ ءتىپتى دە جارقىن بولاتىنىن تاعى ءبىر رەت ايگىلەدى.

جاۋاپتى رەداكتور:سايراش تۇرارجان قىزى