ماحاببات ىجداعاتپەن باپتاۋدى قاجەت ەتەتىن گۇل ءتارىزدى

 قورلان زارىلقان قىزى

    بۇلا عۇمىر تاپقان - دى جاراسىمىن،

    باقىتتىمىن، قاسىمدا جان اشىرىم.

    ەكى جاندى تەلىگەن ءبىر - بىرىنە،

    ماحاببات، انە سونداي تاماشا ۇعىم... ماحاببات ۇعىمى تۋرالى بىرەۋلەر، ماحاببات تاۋسىلمايتىن تاقىرىپ دەسە، ەندى بىرەۋلەر، ماڭگىلىك ماحاببات مۇلدە بولعان ەمەس، ول ەرتەگى عانا، - دەيدى، ال بىرەۋلەر، ماحاببات باس اۋرۋ، باسىندا ونان ءلاززاتتانعانىڭمەن، ارتىنان ازاپتاناسىڭ، - دەيدى. ماحابباتتى ستاكان مەن ستاكانداعى سۋعا، وت پەن اعاشقا بالاعان بالامالار دا بار.

    ماحاببات ءسوزى اۋىزعا الىنسا كوپتەگەن ادامنىڭ ويىنا ەر مەن ايەل ورتاسىنداعى ماحاببات ورالارى حاق. الايدا ماحاببات ەر مەن ايەل ورتاسىنداعى ماحابباتپەن عانا شەكتەلمەيدى. ول اتا - انانىڭ بالاعا ماحابباتى، بالانىڭ اتا - اناعا ماحابباتى، ادامداردىڭ وتانعا، اتا - مەكەنگە دەگەن ماحابباتى سياقتىلاردى قامتيدى.

    ماحاببات ەڭ اسىل، ەڭ نازىك، ەڭ كۇردەلى پسيحولوگيالىق سەزىم. ماڭگىلىك ماحاببات بولماعانىمەن، ماڭگىلىك تۇسىنىك بولسا، بەرەكەنىڭ قايماعى بۇزىلمايدى. كەيدە ءتىرى جەتىم قالعان بەيكۇنا بالالاردىڭ جاۋتاڭ جانارى، اكە تاربيەسى مەن انا مەيىرىن اڭساعان مۇڭلى جۇزدەرى كوز الدىمىزعا ەكرانداي تارتىلىپ، جانارىمىزعا جاس ۇيالاتادى.

    ۇلتىمىز ەجەلدەن اق نەكەنى ەرەكشە قاستەرلەپ قىلىقتى قىز، ۇلاعاتتى ۇل وسىرگەن. اكە - شەشەنى، اتا - ەنەنى قۇرمەتتەۋدى بۇلتارتپاس بورىشقا بالاعان. ەرلى - زايىپتى بولعان ادامدار جاۋاپكەرشىلىگىن ەستەن شىعارماي، قيىن - قىستاۋ كەزەڭدەردە ءبىر - بىرىنە مەدەت بەرىپ، نۇرلى بولاشاققا ۇمتىلعان. «اكەگە قاراپ ۇل وسەر، شەشەگە قاراپ قىز وسەر» دەگەن ۇلاعاتتى ەستەرىندە بەرىك ساقتاپ، جاقسى جار، كەڭ پەيىل كەلىن، ارداقتى انا بولۋعا قۇلشىنعان، نەكەدەن اجىراسۋدى وتە ۇياتتى ءىس ساناعان. ال قازىر جاستاردىڭ اجىراسۋ سالىستىرماسى كۇن سايىن ارتىپ بارا جاتىر. بۇعان تالداۋ جاساساق، مەنىڭشە، تومەندەگىدەي سەبەپتەر بار:

    ءبىرىنشى، ءوزارا تۇسىنىك كەمشىل. ماحاببات ىجداعاتپەن باپتاۋدى قاجەت ەتەتىن گۇل ءتارىزدى. ول ءار ەكى جاقتىڭ ءبىرىن - ءبىرى ءتۇسىنۋى، ايالاۋى ارقىلى عانا قاۋاشاق جايادى، كوكتەيدى. ءبىر كورىپ عاشىق بولۋ، تانىسا سالىپ قۇدالاسۋ، اسىعىپ نەكەلەنۋ، اتا - انانىڭ رازىلىعىن الماي قاشىپ كەتۋ سياقتىلار اق نەكەگە جات قىلىق. ويتكەنى بۇلايشا نەكەلەنگەندەر ءبىر - ءبىرىنىڭ مىنەز - قۇلقى، ارتىقشىلىق - كەمشىلىگى دەگەندەردەن مۇلدە بەيحابار كۇيدە ءناپسىنىڭ قۇلىنا اينالعاندار. سۇلۋ ءسوزدىڭ قۇرىعىنا ىلىنگەن نەكە رەال ءومىردىڭ بۇراڭ جولدارى مەن بوران - شاشىنىنا جولىققاندا تاباندىلىق كورسەتە المايدى.

    ەكىنشى، اتا - انا تاربيەسى جەتكىلىكتى ەمەس. «اكە كورگەن وق جونار، شەشە كورگەن تون پىشەر»، «شەشەسىنە قاراپ قىزىن ال» دەگەن سياقتى تالىمدەر اتا - انانىڭ مىنەز - قۇلقى، ءىس - ارەكەتى ۇرپاققا تەرەڭ اسەر ەتەتىنىن كورسەتەدى. ەندەشە، ۇرپاققا ۇلگى بولىپ، بولاشاعىنا جارىق سيلارلىق ونەگە تىكتەي الدىق پا؟

    كوپكە توپىراق شاشۋعا كەلمەيدى. ءبىراق بالاسىنىڭ تاماق ىشكەن - ىشپەگەنىنە، كەلەسى كۇنگى ساباققا دايىندىق كورگەن - كورمەگەنىنە قاراماستان، تويعا، شايعا نەمەسە باسقا دا ءتۇرلى باس قوسۋلارعا بالاسىن سۇيرەي جونەلەتىن نەمەسە بالاسىن ۇيگە جالعىز قالدىراتىن انالار جوق ەمەس ورتامىزدا. كەي اكەلەر تۇنگى كلۋپتاردا ساۋىق - سايران قۇرادى، قۇمار وينايدى، اراق ءىشىپ ەسىرەدى، قايتىپ كەلىپ وتباسىنىڭ شىرقىن بۇزادى، ادەپتەن اتتاعان سوزدەر ايتادى. مۇنداي ورتادا وسكەن ۇرپاقتىڭ ومىرگە دۇرىس كوزقاراس ورناتۋى ناعايبىل. ال وسىنداي ورتادا وسكەن ۇرپاق باسىنا وتاۋ كوتەرسە، باقىتتى وتباسىن قۇراي الا ما؟ كەيبىر اتا - انالار بولماشى ىسكە نارازداسقان ەكى جاستى اقىل ايتىپ جاراستىرعاننىڭ ورنىنا، «سەن كىمنەن كەمسىڭ، سول ءۇيدىڭ قۇلىسىڭ با، قايتىپ كەل، قادىرىڭە جەتەتىندەر شىعادى، ىشىمە سيعان بالا سىرتىما دا سيادى» دەگەندەي قىسقا ويلارمەن وتقا ماي قۇيىپ، جاس وتاۋدىڭ شاڭىراعىنىڭ ورتاسىنا تۇسۋىنە سەبەپشى بولادى.

    ءۇشىنشى، جاۋاپكەرشىلىك سەزىم كەمشىل. بارلىعىن ءبىر شىبىقپەن ايداۋعا كەلمەسە دە، ۇلكەن جاقتان الىپ ايتقاندا، قازىرگى جاستاردا جاۋاپكەرشىلىك سەزىم تىم كەمشىل، ءوزىمشىل. دەمەك، جاستاردىڭ بويىنداعى مۇنداي كەمشىلىك وتباسى تاربيەسى بارىسىندا بىرتە - بىرتە بويىنا سىڭگەن. بۇنداي جاستار نەكە، وتباسى، قىزمەت، تۇرمىستا بولار - بولماس ساتسىزدىككە جولىققاندا، ەڭ اۋەلى قارا باسىنىڭ قامىن ويلايدى. جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋدا جالتاقوي كەلەدى، وتباسىنىڭ بۇتىندىگى مەن باۋىر ەتى بالاپانىنىڭ باعى ءۇشىن، از دا بولسا بوداۋ تولەپ، قۇرباندىق بەرۋدى قالامايدى.

    ءتورتىنشى، قوعامدىق ورتانىڭ ىقپالى. ايتالىق، سوڭعى جىلداردان بەرگى جىلدام دامىعان عالامتورداعى كوكەك، قولفونداعى ءۇنحات سىندى ينفورماتسيا قۇرالدارى ادامداردىڭ ءوندىرىسى مەن تۇرمىسىنا وراسان زور قولايلىلىقتار الا كەلدى. دەسەدە، ۇستاي الماعان توقپاق باسقا دا، كوزگە دە تيەدى دەگەندەيىن، ۇلت، رايون،ءوڭىر، ورىن مەن جاس شەكتەمەسىنە ۇشىرامايتىن ەركىن دە قولايلى حابارلاسۋ قۇرالدارى كەيبىر يراداسى سولقىلداق، گۇلگە قونعان اراداي ۇشىپ - قونىپ جۇرەتىن ۇشقالاق سەزىمدەردىڭ اڭسارىن سىرتقا اۋدىردى.

    حالقىمىزدىڭ «ۇيلەنۋ وڭاي، ءۇي بولۋ قيىن» دەگەن سوزىندە ۇلكەن ءمان بار. كۇيدىم - ءسۇيدىم دەپ ۇيلەنىپ الىپ، ءۇي بولۋعا ەش دايىندىعى بولماعاندىقتان، اجىراسىپ جاتاتىندار قانشا ما؟ سوندىقتان جاستار ۇيلەنۋدەن بۇرىن قالاي ءۇي بولۋ تۋرالى، قالاي ءومىر ءسۇرۋ، بالالى - شاعالى بولۋ، ولاردى قالاي باعۋ سياقتى ماسەلەلەر تۋرالى ىشتەي دايىندىعى بولعانى ءجون. «ۇلت ءۇمىتى ۇرپاقتا» دەيدى حالقىمىز. اتا - انالار، اسىرەسە، جاستار وتباسىمىزدى دۇرىس ۇستاپ، تاتۋ وتۋگە تىرىسايىق!

جاۋاپتى رەداكتور:سايراش تۇرارجان قىزى