قارا قويدا قاسيەت بار

    
 

    سەرىك يمانقان ۇلى حابارلايدى. جىلدار جىلجىپ، عاسىر اۋناعان سايىن، بەرەكەلى دە بەيبىت تىرلىك كەشىپ جاتقان اۋىل- قىستاق ومىرىندەگى ەگىنشى، مالشىلاردىڭ ءوندىرىس، تۇرمسىندا ايتا قالسىن وزگەرىستەر بولدى. زامانىڭ قالاي بولسا، بوركىڭ سولاي دەگەندەي، بازار شارۋاشىلعىنا ءجىتى ۇڭىلگەن، بازارعا باجايلاپ قاراعان بۇگىنگى كۇندە ات ۇستىندە عۇمىر كەشكەن، كوشپەندى مال باعىمشلىعىمەن اينالىسقان مالشىلار ومىرىندە جاڭبىردان كەيىنگى جاۋقازىنداي ءدۇر ەتىپ كوتەرىلگەندەي جالىندى تىرلىك قالىپتاسىپ، پارتيانىڭ شۇلەن ساياساتىنىڭ شۋاعىنا بولەنىپ، جاڭاشا اۋىل- قىستاق قۇرۋدىڭ جارقىن تۇينىندە جارقىن زاماننىڭ يگىلىگىن كورىپ، توعاناعى مول تابىسقا قاراي مويىن بۇردى. سوڭعى جىلداردان بەرى، بۋرىلتوعاي اۋدانى عىلىم- تەحنيكانى ارقاۋ ەتىپ، اۋدانىمىزدا قارا قوي تۇقىمىن جەتىلدىرىپ، قارا قوي ءناسىلدى توبىن، ساۋلىق قوي توبىن جانە باعىمشىلىق كولەمىن ۇلعايتىپ، اسىل مال سۇرىپتاۋ، جەتىلدىرۋ قىزمەتىن كۇشەيتىپ، بۋرىلتوعاي اۋدانىنىڭ قارا قوي تۇقىمى بايلىعى مەن ءناسىلىن ءونىمدى قورعاپ، جەرلىك ورىنداعى قارا قوي ءوندىرسىن وركەندەتىپ، شارۋاشىلىعىن دامىتتى.

    بۋرىلتوعاي قارا قويى التاي تەگەنە قۇيرىق قويىنىڭ ساپالى ءناسىلى، تۇرقى كەسەك، ەت، ماي ءتۇسىمى جوعارى بولۋىنان اتى ايگىلى. جەمگە، جۇرسكە، قاقاعان ايازعا شىدامدى، دەنە تۇرقى شىمىر، قارسىلىق قۋاتى كۇشتى، باعۋعا ەبدەيلى ەرەكشەلىگى بار، ونىڭ ۇستىنە مارقالانعان قوزىلارى ەتە جەتىلىپ قاتارعا قوسىلادى. مىنە وسى قارا قويدىڭ تۇلا بويىنداعى ەرەكشەلىكتەرىن بايقاعان بۋرىلتوعاي اۋدانى كاسىپ شارۋاشىلىعىن جانداندىرىپ، قارا قوي باعىمشىلىعىن قولعا الدى. اۋداندىق مال شارۋاشىلىق تاراۋلارىنىڭ ساناعىنا قاراعاندا اۋدانىمىزدا قارا قويدىڭ قوراداعى سانى بەس مىڭ تۇياققا جەتىپتى.

    بۋرىلتوعاي اۋدانى كوكاعاش اۋىلى شىباروي قىستاعىنىڭ مالشسى ساۋيانبەك الشىڭباي ۇلى قارا ەرتىس وتباسىلىق ەگىس الاڭىنىڭ جاۋاپتسى، 2015- جىلدان باستاپ قارا قوي شارۋاشىلىعىمەن اينالىستى. ونىڭ ايتۋىندا وزىنىڭ 600 شارشى مەترلىك قورا- قالتقسى بار بولۋ نەگىزىندە جانەدە 2016- جىلى 400 شارشى مەترلىك ۇيشىك سالىپتى. جالپى يەلەگەن جەر اۋدانى 13 مۋ بولىپ، بيىل 1100 شارشى مەترلىك جەم- ءشوپ لاپاسىن تۇرعىزۋ ويىندا ەكەن. قازىر ەگىس الاڭىندا مىڭ تۇياق قارا قوي بولسا ونىڭ 400 تۇياعى جاڭادان تولدەگەن قوزىلارى ەكەن.

    ساۋيانبەك: قارا قويدىڭ جەتىلۋى تەز، ءجۇنى تابيعى، ونىڭ ۇستىنە اۋدان، اۋىل ەكى دارەجەلى ۇكىمەت تەحنيكالىق جابدىقتارمەن قامداپ وتىر،- دەدى تولىق سەنىمدىلىگىن ءبىلدىرىپ.

    ەكى جىلدان بەرى مالشى بۇقارالارى قارا قويدىڭ بازارداعى قۇنىن تانىپ جەتتى. باعىمشىلىق كولەمى دە بىرتىندەپ ۇلعايا ءتۇستى. شەت- شالعاي ورنالاسقان قاراماعاي قالاشىعىنىڭ مالشسى بولات باعىمشىلىق كووپەراتيۆىندە 220 تۇياقتان استام قارا قوي تۇقىمى كورگەن جاننىڭ جانارىن جالت قاراتادى. بولات: قارا قويدىڭ ەت ءتۇسىمى ەداۋىر جوعارى، تابيعى جۇنىنىڭ نارقى دا اسىل، 2015- جىلى 20 تۇياق اكەلىپ بابىنا كەلتىرىپ باققاننان بەرى كوبەيىپ 200 تۇياقتان استى. بيىل 60 تۇياقتان استام تولى قاتارعا قوسىلدى. قولدان شىعارىپ جانەدە قوماقتى كىرىس تابۋعا بولادى،- دەدى. ۇعىسۋعا قاراعاندا، قارا قوي شارۋاشىلعىن بارىنشا دامىتىپ، ونى اۋدانىمىزدىڭ مال شارۋاشىلعىنداعى بۇرىلس جاساۋىنىڭ ايگىلى ماركاسى ەتىپ تىكتەۋ ءۇشىن بۇل اۋدان قاتىستى جۇن- توقىما فابريكاسى، كاسپورىندارمەن سەلبەستىك ورناتىپ، تابيعى قارا قوي ءجۇنىن جالپىلاسترۋمەن بىرگە ءبىر توپ جوعارى دەڭگەيدەگى ەگىن، مال شارۋاشىلىق جەتەكشى كاسپورىندارى مەن سەلبەستىك كووپەراتيۆتەرىن جالعاستى سۇيەمەلدەپ قولداپ، ءبىر جاعىنان كاسپ سالانىڭ دامۋىن جەبەسە ەندى ءبىر جاعىنان ەگىنشى، مالشىلاردىڭ قارا قوي باعىپ كىرىس قاينارىن تابۋ جولىن كەڭەيتە تۇسپەكشى ەكەن. 

جاۋاپتى رەداكتور:نۇرجان مينۋار قىزى