وتباسى مۇشەلەرىمەن شۇيىركەلەسىپ تۇرۋ ءومىردى ۇزارتادى

    كانادا تورونتو ۋنيۆەرسيتەتى الەۋمەتتىك گيگيەنا ينستيتۋتىنىڭ زەرتتەۋشىسى وتباسىنداعىلارمەن كوپ شۇيىركەلەسىپ تۇراتىن قارتتاردىڭ ءولىم حاۋپى ءتىپتى تومەن بولاتىنىن بايقاعان.

    زەرتتەۋشى «كانادا بۇكىل مەملەكەتتىك قوعامدىق تۇرمىس اقاۋسىزدىعى جانە قارتتانۋ نىسانى» ىشىنەن 57 - 85 جاس ارالىعىنداعى قارت ەرىكتىلەردى تاڭداپ الىپ، قوعامدىق قارىم - قاتىناس پەن ءولىم - ءجىتىم سالىستىرماسىنىڭ بايلانىسىن تەكسەرەدى. زەرتتەۋشى ەرىكتىلەرگە وزدەرىنە ەڭ جاقىن 5 ادامدى قاتارعا ءتىزىپ شىعىپ، اربىرىمەن بولعان بايلانىسىنىڭ سيپاتىن ەگجەي - تەگجەيلى بايانداۋىن ءارى وسى ادامدارمەن قانشالىق جاقىندىعى بارىن، جايشىلىقتاعى اۋىس - كۇيىس جيىلىگىن انىقتاپ شىعۋىن تالاپ ەتەدى. ەرلى - زايىپتىلاردى ەسەپكە الماعاندا، ولار قاتارعا تۇرعىزعان سەنىمدى سەرىكتەرىنىڭ ورتاشا سانى 2.91 بولعان، باسىم كوپ ساندى قارتتار جوعارى ورەدەگى قوعامدىق بايلانىس دوستىقتان كەلەدى دەپ قارايدى. تەكسەرۋ ناتيجەسىنە نەگىزدەلگەندە، وتباسى مۇشەلەرىمەن كوپ شۇيىركەلەسىپ تۇراتىن ءارى باسقالارمەن قارىم - قاتىناسى جاقسى قارتتاردىڭ الداعى 5 جىل ىشىندەگى ءولىم حاۋپى تەك %6 اينالاسىندا بولاتىنى، ال وتباسى مۇشەلەرىمەن كوپ شۇيىركەلەسپەيتىن ءارى باسقالارمەن كوپ ارالاسپايتىن قارتتاردىڭ ءولۋ سالىستىرماسى مولشەرمەن %14 بولاتىنى انىقتالعان.

    ا ق ش قوعامدىق عىلىمدار بىرلەستىگىنىڭ 111 - كەزەكتى جىلدىق ماجىلىسىندە جاريالانعان زەرتتەۋ ناتيجەسىندە قارتتاردىڭ ءولىم حاۋپىنەن ساقتانۋداعى 4 فاكتور − نەكە، قوعامدىق قارىم - قاتىناسقا قۇشتارلىق، قوعامدىق ۇيىمدارعا كوپ قاتىناسۋ جانە جاقىن دوسى كوپ بولۋ ەكەندىگى اتاپ كورسەتىلدى. دەمەك، قارتتاردىڭ وتباسى مۇشەلەرىمەن كوبىرەك شۇيىركەلەسىپ تۇرۋى ولاردىڭ سۇيىسپەنشىلىكتەرىن ارتتىرىپ قانا قويماي، ومىرلەرىن ۇزارتا تۇسۋىنە دە پايدالى ەكەنىن تۇسىندىرەدى.

    اۋدارعان: نۇرمۇقامەت كامان ۇلى

جاۋاپتى رەداكتور:نۇرجان مينۋار قىزى