ءتاڭىرتاۋ تورابى   ›   ۇيرەنۋ   ›   شولۋ

رەفورمانى سوڭىنا دەيىن جالعاستىرايىق

  − ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ 2018 - جاڭا جىلدى قۇتتىقتاۋ سوزىنەن تۋعان وي (4)

  ۋاقىت زىمىراپ وتە بەرەدى، ءبىراق قاي - قاشان اتويشىنىڭ ءبىتىم - بەينەسى وزگەرمەيدى؛ تاريح كوورديناتىندا قاي - قاشان رەفورماشىنىڭ ءىزى جوسىلىپ جاتادى.

  2018 - جىلى ءبىز رەفورما جاساۋدىڭ، ەسىك اشۋدىڭ 40 جىلدىعىن كۇتىپ الامىز، بۇل ءبىر ماڭىزدى ۋاقىت كەزەڭى. ءتوراعا شي جينپيڭ جاڭا جىلدى قۇتتىقتاۋ سوزىندە «رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدىڭ 40 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋدى وراي ەتىپ، اسۋلاردى باعىندىرىپ، وزەندەردى نوقتالاپ، رەفورمانى سوڭىنا دەيىن جالعاستىرامىز» دەپ باسا دارىپتەدى. اسقاق ءسوز، ايبىندى ۋادە كۇشتى رەفورما سەنىمىن، بەرىك رەفورما بەكىمىن ايگىلەدى. رەفورما جاساعان، ەسىك اشقان 40 جىلدا، جۇڭگوشا سوتسياليزم جاڭا داۋىرگە ءوتتى، «رەفورمانى سوڭىنا دەيىن جالعاستىرۋ» قوعامدىق ورتاق تانىمدى ۇيىستىرىپ، كۇرەس جۇرگىزۋ رۋحىنا دەم بەرىپ، جاڭا داۋىردەگى نەگىزگى ريتىمگە، ەڭ كۇشتى اۋەنگە اينالدى.

  40 جىلدىق سۇراپىل تولقىن مەن 40 جىلدىق الاۋلى ساتتەگى رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ جۇڭگونىڭ دامۋىن «وسى داۋىرىمىزدەگى ادام جانىن ەڭ تەبىرەنتكەن ىسكە» اينالدىردى.

  شياۋگاڭ قىستاعىنىڭ «كوتەرمەگە الۋ ۋادەسى» ايبىنى كۇشتى داۋىرلىك حيكايانى جازدى؛ شىنجىننىڭ شىكوۋىنداعى نەگىزگى تاقىرىپتىق مۇراجاي اعا بۋىنداردىڭ ەرلىك ىزدەنىستەرىنەن سىر شەرتتى؛ جوڭكىلگەن حۋاڭپۋجياڭ وزەنى «رەفورمامەن گۇلدەنگەن» «پۋدۇڭ مۇعجيزاسىنا» كۋا بولدى... 1978 - جىلى ساپارعا اتتانعان جۇڭگو ەكونوميكانى 200 نەشە ەسەلەپ، «عالامات ىلگەرىلەۋشىلىككە» قول جەتكىزىپ عانا قويماي، اۋەلى، «داۋىرگە ىلەسۋشىدەن» «داۋىرگە جەتەكشىلىك ەتۋشىگە»، ودان «دۇنيە ءجۇزى تامساناتىن تەمىر قازىققا» اينالدى. بۇل − جەر - الەمدى جاڭالاعان ءىس، بۇل − بۇرىن - سوڭدى ەشكىم باسپاعان جول. رەسپۋبليكامىزدىڭ وسى شۇعىلالى 40 جىلى، ءسوزسىز، تاريحقا جازىلادى.

  تاريحتىڭ اماناتى ءبىز وسى ۇرپاققا تاپسىرىلدى، وتكەن 5 جىلدا، جاڭا كەزەكتى رەفورما تولقىنى جوڭكىلدى. تەز دە ورنىقتى تۇردە 1500 نەشە ءتۇرلى رەفورما شاراسىن العا قويىپ، رەفورمانىڭ كولەمىن كەڭەيتتىك؛ ەمدەۋ، زەينەتكەرلىك سياقتى قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ اناعۇرلىم كوپ ادامعا تيىمدىلىك جەتكىزىپ، رەفورمانىڭ جىلۋىن ايگىلەدى؛ قامداۋ جاعىنداعى قۇرىلىمدىق رەفورما فاكتورلاردىڭ جايعاسۋىن ساپالىلاندىرۋدى ىلگەرىلەتىپ، رەفورمانىڭ دالدىگىن كورسەتتى؛ حالىق ارمياسى توڭكەرىستىك قاسيەتتى قايتا سومداپ، رەفورمانى تەرەڭدەتتى؛ مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ تاراۋلارى اكىمشىلىك قاراپ بەكىتۋ بويىنشا جيىنى 618 ءتۇردى كۇشىنەن قالدىرىپ، رەفورمانىڭ سەرپىنىن ايگىلەدى... مۇنى «ۇلى ويانۋ» دەپ قاراۋعا، «ومىرشەڭدىكتىڭ قاينارى» دەپ تۇسىنۋگە، «ماڭىزدى اسىل» دەپ بىلۋگە، «ءسوزسىز باساتىن جولعا» بالاۋعا بولادى، تاريحي وزگەرىس اكەلگەن 5 جىلدىق رەفورما حالىق رەسپۋبليكامىزدى ونار ارى كوركەيتىپ قۇدىرەتتەندىردى.

  رەفورما تەرەڭگە بەت الدى، العا ءبىر قادام ىلگەرىلەۋدىڭ ءوزى وڭايعا تۇسپەيدى. دامۋدىڭ بىركەلكى، تولىق بولماۋىنداعى كەيبىر كورنەكتى ماسەلەلەر ءالى شەشىلمەدى، حالىق تۇرمىسى سالاسىندا دا ءالى ءبىرتالاي ولقىلىق بار، قوعامدىق وركەنيەتتىڭ ورەسىن وسىرۋگە تۋرا كەلەدى، قوعامدىق قايشىلىقتار مەن ماسەلەلەر قاباتتاسىپ جاتىر، يدەولوگيا سالاسىنداعى كۇرەس ءالى دە كۇردەلى... 19 - قۇرىلتايدىڭ بايانداماسىندا العا قويىلعان قيىنشىلىقتار مەن سايىستار رەفورمانىڭ كەلەسى قادامدا كۇش سالاتىن تۇيىندەرى. «تۇرادى ەركىن قايىسپاي تۇيدەك بۇلتتار كوشسە دە» دەيتىن ستراتەگيالىق ارىنمەن قيىندىقتاردى جەڭىپ، قامال الىپ، «حالىقتى وزەك ەتۋدەي» دامۋ ۇستانىمىمەن بۇقارانىڭ جاسامپازدىق ومىرشەڭدىگىن تاسقىنداتساق، شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىنىڭ جەتەكشىلىگىندە، جۇڭگو ارمانىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ مىعىم كۇشىن ۇيىستىرىپ، اعا بۋىندار سالعان وسى جولدى ۇزبەي جالعاي الامىز.

  «رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋ − زامانىمىزداعى جۇڭگونىڭ دامۋىندا، العا باسۋىندا، ءسوز جوق، باسىپ وتەتىن جول، جۇڭگو ارمانىن جۇزەگە اسىرۋدا، ءسوز جوق، باسىپ وتەتىن جول». تىڭ جورىققا قادام تاستاعاندا، ءبىز اسقارلاردان اسىپ، وزەندەردى نوقتالايتىن ارىنمەن، تامشى تاس تەسەتىن، تالاپتى تاۋ جىعاتىن قايسارلىقپەن العا باسۋ جولىمىزداعى «لوۋشانگۋاندى»، «لازىكوۋدى» باعىندىرساق، 100 جىل تولقىعان ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ارمانى رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋ جورىعىندا، ءسوزسىز، بىرتىندەپ ىسكە اسادى، جۇڭحۋا ۇلتى، ءسوز جوق، ءتىپتى دە اسقاقتاعان بەينەمەن دۇنيە ۇلتتارىنىڭ قاتارىنان قاسقايىپ ورىن الادى.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «ءتاڭىرتاۋ تورابىنان» الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

بىزبەن بايلانىس جارناما قىزمەتى لەبىز قالدىرۋ ءبىز تۋرالى