ءتاڭىرتاۋ تورابى
ءتاڭىرتاۋ تورابى   ›   ۇيرەنۋ   ›   بايانداما

مادەنيەت جونىندەگى سەنىمدى بەكەمدەپ، سوتسياليستىك مادەنيەتتىڭ گۇلدەنىپ - كوركەيۋىن جەبەۋ

— شي جينپيڭ جولداستىڭ ج ك پ 18 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى اتىنان قۇرىلتايعا جاساعان بايانداماسىنان ۇزىندىلەر

  شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 18 - قازاندا بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى. شي جينپيڭ 19 - قۇرىلتايدىڭ بايانداماسىندا مىنالاردى ورتاعا قويدى: مادەنيەت جونىندەگى سەنىمدى بەكەمدەپ، سوتسياليستىك مادەنيەتتىڭ گۇلدەنىپ - كوركەيۋىن جەبەۋ كەرەك.

  ول بىلاي دەدى: وسكەلەڭ مادەنيەت سەنىمى بولمايىنشا، مادەنيەتتىڭ گۇلدەنىپ - كوركەيۋى بولمايدى، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى دە بولمايدى. جۇڭگوشا سوتسياليستىك مادەنيەتتى دامىتۋ جولىنان اۋىتقىماي، جالپى ۇلتتىڭ مادەنيەتتە جاڭالىق اشۋ، جاسامپاز بولۋ ومىرشەڭدىگىن تاسقىنداتىپ، مادەنيەتتە قۋاتتى سوتسياليستىك ەل قۇرۋ كەرەك.

  شي جينپيڭ مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: جۇڭگوشا سوتسياليستىك مادەنيەت جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ 5000 جىلدان استام وركەنيەت تاريحىنان باستاۋ الىپ جەتىلگەن جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتى، پارتيانىڭ حالىققا باسشىلىق ەتىپ توڭكەرىس، قۇرىلىس، رەفورما بارىسىندا جاراتقان توڭكەرىستىك مادەنيەتىمەن جانە سوتسياليستىك وزىق مادەنيەتىمەن بىتە قايناسىپ، جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ ۇلى امالياتىنا تەرەڭ تامىر تارتقان. جۇڭگوشا سوتسياليستىك مادەنيەتتى دامىتۋ، سايىپ كەلگەندە، ماركسيزمدى جەتەكشى ەتىپ، جۇڭحۋا مادەنيەتى مايدانىنا تاباندى بولىپ، زامانىمىزداعى جۇڭگونىڭ ناقتى جاعدايىن تياناق ەتىپ، بۇگىنگى داۋىرلىك جاعدايمەن بىرلەستىرىپ، وسىزاماندانۋعا، دۇنيەگە، بولاشاققا بەت العان، ۇلتتىق، عىلمي، بۇقارالىق سوتسياليستىك مادەنيەتتى دامىتىپ، سوتسياليستىك رۋحاني وركەنيەت پەن ماتەريالدىق وركەنيەتتىڭ سايكەستى دامۋىن ىلگەرىلەتۋ بولىپ تابىلادى. حالىق ءۇشىن، سوتسياليزم ءۇشىن قىزمەت ەتۋگە، بارلىق گۇل شەشەك اتۋ، جالپى جارىسا ءۇن قاتۋ باعىتىنا، جاسامپازدىق سيپاتتى بۇرىلىسقا، جاڭالىق اشا دامۋعا تاباندى بولىپ، جۇڭحۋا مادەنيەتىنىڭ تىڭ دا شۇعىلالى تابىستارىن تىنباي جاراتۋ كەرەك.

  1) يدەولوگيا قىزمەتىنە بولعان باسشىلىق ۇقىقتى مىقتى يگەرۋ. ماركسيزمنىڭ جۇڭگوشالانۋىن، زامانالانۋىن، بۇقارالانۋىن ىلگەرىلەتىپ، قۇدىرەتتى ۇيىستىرۋ قۋاتقا جانە جەتەكشىلىك قۋاتقا يە سوتسياليستىك يدەولوگيا ورناتىپ، جالپى حالىقتىڭ مۇرات - سەنىم، قۇن كوزقاراسى، ءمورال كوزقاراسى جاعىندا تىعىز ىنتىماقتاسۋىنا مۇمكىندىك جاساۋ قاجەت. نازاريامەن قارۋلانۋدى كۇشەيتىپ، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىنىڭ جۇرت جۇرەگىنە تەرەڭ ۇيالاۋىن جەبەۋ كەرەك. ماركسيزمدىك نازاريانى زەرتتەۋدى جانە ماركسيزمدىك نازاريا قۇرىلىسىن تەرەڭدەتىپ، جۇڭگوشا فيلوسوفيالىق، قوعامدىق عىلىمداردى تۇلعالاۋدى جەدەلدەتىپ، جۇڭگوشا جاڭا اقىل - پاراسات قويماسى قۇرىلىسىن كۇشەيتۋ كەرەك. تاراتۋ ءتاسىلى قۇرىلىسىنا جانە وندا جاڭالىق اشۋعا وسكەلەڭ ءمان بەرىپ، اقپاراتتىڭ جاماعات پىكىرىندىك تاراتۋ قۋاتىن، جەتەكشىلىك قۋاتىن، ىقپال كۇشىن، الەۋمەتتىك سەنىمدىلىگىن جوعارىلاتۋ كەرەك. عالامتور مازمۇنى قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، عالامتوردى ۋنيۆەرسال باسقارۋ جۇيەسىن ورناتىپ، اقاۋسىز عالامتور كەڭىستىگىن قالىپتاستىرۋ قاجەت. يدەولوگيا قىزمەتىنىڭ جاۋاپكەرلىك ءتۇزىمىن تياناقتاندىرىپ، شەپ قۇرىلىسىن جانە ونى باسقارۋدى كۇشەيتىپ، ساياسي پرينسيپ ماسەلەسىن، يدەيالىق تانىم ماسەلەسىن، عىلمي كوزقاراس ماسەلەسىن پارىقتاۋعا ءمان بەرىپ، ءار ءتۇرلى قاتە كوزقاراستارعا تۋى ايقىن تۇردە قارسى تۇرۋ جانە ونى تەجەۋ كەرەك.

  2) سوتسياليستىك وزەكتى قۇن كوزقاراسىن جەتىلدىرۋ جانە امالياتتا ايگىلەۋ. ۇلتتىڭ گۇلدەنۋى سىندى ۇلى مىندەتتى ارقالاپ وتىرعان داۋىردەگى جاڭا ۇرپاقتاردى تاربيەلەۋدى وزەك ەتىپ، ءتالىم - تاربيە ارقىلى جەتەكتەۋدى، اماليات بارىسىندا جەتىلدىرۋدى، تۇزىمدىك جاقتان قامتاماسىز ەتۋدى كۇشەيتىپ، سوتسياليستىك وزەكتى قۇن كوزقاراسىنىڭ حالىقتىق وقۋ - اعارتۋداعى، رۋحاني وركەنيەت قۇرۋداعى، رۋحاني مادەنيەت ونىمدەرىن جاراتۋ، ءوندىرۋ، تاراتۋداعى جەتەكشىلىك رولىن ساۋلەلەندىرىپ، سوتسياليستىك وزەكتى قۇن كوزقاراسىن قوعامدىق دامۋدىڭ ءارقايسى جاقتارىمەن توعىستىرىپ، حالىقتىڭ سەزىمدىك تانىمى مەن ارەكەت داعدىسىنا اينالدىرۋ كەرەك. جالپى حالىقتىق قيمىلعا، كادرلار باستاماشى بولۋعا، وتباسىنان باستاۋعا، بالا كەزدەن مىقتى ۇستاۋعا تاباندى بولۋ كەرەك. جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتىندە جاتقان يدەيالىق كوزقاراستى، گۋمانيتارلىق رۋحتى، ءمورالدىق ولشەمدى ىشكەرىلەي اشىپ، ءداۋىر تالابىمەن ۇشتاستىرا وتىرىپ مۇراگەرلىك ەتىپ جانە جاڭالىق اشىپ، جۇڭحۋا مادەنيەتىنىڭ ماڭگىلىك قۇدىرەتى مەن داۋىرلىك ەرەكشەلىگىن ايگىلەۋ كەرەك.

  3) يدەيالىق - ءمورال قۇرىلىسىن كۇشەيتۋ. حالىقتا سەنىم، مەملەكەتتە كۇش - قۋات بولسا، ۇلتتا ءۇمىت بولادى. حالىقتىڭ يدەيالىق ساناسىن، ءمورالدىق ورەسىن، وركەنيەت ساپاسىن ارتتىرىپ، تۇتاس قوعامنىڭ وركەنيەت دەڭگەيىن جوعارىلاتۋ كەرەك. مۇرات - سەنىم تاربيەسىن كەڭىنەن ەتەك الدىرىپ، جۇڭگوشا سوتسياليزم مەن جۇڭگو ارمانى جونىندەگى ۇگىت - تاربيەنى تەرەڭدەتىپ، ۇلت رۋحى مەن ءداۋىر رۋحىن اسقاقتاتىپ، وتانشىلدىق، كوللەكتيۆشىلدىك، سوتسياليستىك تاربيەنى كۇشەيتىپ، حالىقتى تاريح، ۇلت، مەملەكەت، مادەنيەت جونىندە دۇرىس كوزقاراس ورناتۋعا جەتەكتەۋ كەرەك. ازاماتتاردىڭ ءمورال قۇرىلىسى ينجەنەرياسىن ىشكەرىلەي اتقارىپ، حالىقتى العا ۇمتىلۋعا، ىزگىلىككە تالپىنۋعا، وپالى ۇرپاق، باۋىرمال تۋىس بولۋعا، وتانعا، حالىققا ادال بولۋعا ىنتالاندىرۋ كەرەك. يدەيالىق - ساياسي قىزمەتتى كۇشەيتىپ جانە جاقسارتىپ، بۇقارالىق رۋحاني وركەنيەت قۇرۋ قيمىلىن ىشكەرىلەي ورىستەتۋ قاجەت. عىلمي رۋحتى ساۋلەلەندىرىپ، عىلىم - بىلىمدەردى جالپىلاستىرىپ، ەسكى سالت - سانانى وزگەرتەتىن، داۋىرلىك جاڭا سالتتى اسقاقتاتاتىن قيمىلداردى ورىستەتىپ، شىرىك، مەشەۋ مادەنيەتتىڭ ازدىرۋىنا قارسى تۇرۋ كەرەك. سەنىمدىلىك قۇرىلىسى مەن ەرىكتى قىزمەت كورسەتۋدى تۇزىمدەندىرۋدى ىلگەرىلەتىپ، قوعامدىق جاۋاپكەرلىك تانىمىن، ءتارتىپ تانىمىن، ءوزىن ارناۋ تانىمىن كۇشەيتۋ كەرەك.

  4) سوتسياليستىك ادەبيەت - كوركەمونەردى گۇلدەندىرۋ جانە دامىتۋ. ادەبيەت - كوركەمونەر شىعارماشىلىعىن گۇلدەندىرۋ، يدەياسى تەرەڭ بولۋدىڭ، كوركەمدىك دەڭگەيى جوعارى بولۋدىڭ، جاسالۋ شەبەرلىگى كۇشتى بولۋدىڭ بىرلىگىنە تاباندى بولىپ، رەال تاقىرىپتىق تۋىندى جاراتۋدى كۇشەيتىپ، پارتيانى، وتاندى، حالىقتى، قاھارمانداردى جىرلايتىن سارا تۋىندىلار جاراتۋعا كۇش سالۋ كەرەك. عىلىم دەموكراتياسىن، كوركەمونەر دەموكراتياسىن ساۋلەلەندىرىپ، ادەبيەت - كوركەمونەر ءتول شىعارماشىلىعى قۋاتىن جوعارىلاتىپ، ادەبيەت - كوركەمونەردە جاڭالىق اشۋدى ىلگەرىلەتۋ كەرەك. ساپاعا، اۋەنگە، جاۋاپكەرشىلىككە ءمان بەرۋدى دارىپتەپ، پاسىق، تۇرپايى، كەرەناۋلارىن تەجەۋ كەرەك. ادەبيەت - كوركەمونەرشىلەر قوسىنى قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، ءمورالدى دا ونەرلى ايتۋلى الىپتاردى جەتىلدىرىپ، جوعارى ورەلى تۋىندى جاراتاتىن دارىندىلاردى جەتىلدىرۋ كەرەك.

  5) مادەنيەت ىستەرى مەن مادەنيەت شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىن ىلگەرىلەتۋ. حالىقتىڭ تاماشا تۇرمىسقا كەنەلۋدەگى تىڭ تىلەگىن قاناعاتتاندىرۋدا مول رۋحاني ازىقپەن قامداۋ قاجەت. مادەنيەت ءتۇزىلىسى رەفورماسىن تەرەڭدەتىپ، مادەنيەت باسقارۋ ءتۇزىلىسىن كەمەلدەندىرىپ، قوعامدىق ونىمدىلىكتى ماڭداي الدى ورىنعا قوياتىن، قوعامدىق ونىمدىلىك پەن ەكونوميكالىق ونىمدىلىك ءوزارا ۇشتاسقان ءتۇزىلىس مەحانيزمىن جەدەل ورناتۋ قاجەت. الەۋمەتتىك مادەنيەتتىك قىزمەت كورسەتۋ جۇيەسىن كەمەلدەندىرىپ، مادەنيەتتەن حالىقتى يگىلىكتەندىرۋ ينجەنەرياسىن ىشكەرىلەتىپ، بۇقارالىق مادەنيەت قيمىلىن مولايتۋ كەرەك. مادەني مۇرالاردى قورعاۋدى، وعان مۇراگەرلىك ەتۋدى كۇشەيتۋ قاجەت. وسى زامانعى مادەنيەت شارۋاشىلىعى جۇيەسى مەن بازار جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرىپ، ءوندىرىس - تيجارات مەحانيزمىن جاڭالاپ، مادەنيەت شارۋاشىلىعى ساياساتىن كەمەلدەندىرىپ، جاڭاشا مادەنيەت كاسىپتەرىن جەتىلدىرۋ كەرەك. جالپى حالىقتىڭ دەنە شىنىقتىرۋ قيمىلىن كەڭ كولەمدە ەتەك الدىرىپ، دەنە تاربيەدە قۇدىرەتتى ەل قۇرۋ اياق الىسىن جەدەلدەتىپ، بەيجيڭ قىسقى وليمپيادا جارىسىن، مۇگەدەكتەردىڭ قىسقى وليمپيادا جارىسىن ءساتتى وتكىزۋ قاجەت. جۇڭگو مەن شەتەلدەردىڭ گۋمانيتارلىق اۋىس - كۇيىسىن كۇشەيتۋدە ءوزىمىزدى نەگىز ەتىپ، ءتۇرلى جاقتاردى تولىق قابىلداۋ قاجەت. حالىقارالىق تاراتۋ قابىلەتى قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتىپ، جۇڭگو حيكاياسىن ويداعىداي بايانداپ، جۇڭگونى ناقتى، كەمەلدى، جان - جاقتىلى كورسەتىپ، مەملەكەتتىڭ مادەنيەت جۇمساق كۇشىن نىعايتۋ كەرەك.
 شي جينپيڭ مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: زامانىمىزداعى جۇڭگو كوممۋنيستەرى مەن جۇڭگو حالقى جاڭا مادەنيەت بورىشىن ارقالاۋى ءتيىس ءارى، ءسوزسىز، ارقالاي الادى. ءىس جۇزىندىك جاسامپازدىق بارىسىندا مادەنيەتتە جاڭالىق اشىپ، تاريحي العاباسۋ بارىسىندا مادەنيەتتىڭ العاباسۋىن جۇزەگە اسىرۋ كەرەك.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «ءتاڭىرتاۋ تورابىنان» الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • ورتا تازالىق جۇمىسشىلارى شىت - جاڭا ۆەلوسيپەدكە يە بولدى
  • چۇڭچيڭ-گۇيياڭ تەمىر جولى بىرلەسپە سىناق جۇرگىزۋ مەزگىلىنە ءوتتى
  • ماسساي قىستاعى
  • «ىلە ايدىنى» جۋرنالى ادەبيەت سيلىعىن تاراتتى

ءوتىمدى اقپارات

بىزبەن بايلانىس جارناما قىزمەتى لەبىز قالدىرۋ ءبىز تۋرالى