يوۋ لياڭيىڭ: بارلىق ادام ۇلتتار ىنتىماعىنا ۇلەس قوسۋى كەرەك

    گاي يۋجۇن،  ۋاڭ جيانگو

    چۇڭچيڭدە تۋىپ - وسكەن «اچا» (ۇيعۇر تىلىندە «اپەكە» دەگەن ءسوز) يوۋ لياڭيىڭ شينجياڭ مەن حوتان ايماعىنداعى ۇيعۇر باۋىرلاستاردىڭ اۋقاتتانۋىنا كومەكتەستى، بۇل چۇڭچيڭدەگى اتا مەكەندە ادەمى اڭگىمە بولىپ تارالدى. 16 - ماۋسىم كۇنى كەشتە دۇنيە ءجۇزىنىڭ جەر - جەرىندەگى چۇڭچيڭدىقتاردىڭ ۋاكىلدەرى اۋىلدارىنا قايتىپ كەلىپ، چۇڭچيڭ قالاسى وتكىزگەن « سىرت جەردە ارمان قۋىپ جۇرگەن چۇڭچيڭدىقتاردىڭ» اۋىلعا ورالۋى اتىنداعى كولەمدى بىرىككەن ساۋىق قيمىلىنا قاتىناستى، يوۋ لياڭيىڭ «اچا» مەن ونىڭ ۇيعۇر باۋىرى مامەتتۇرىپ مۋساك كورەرمەندەرگە ءارى ۇلكەن، ءارى ءتاتتى شينجياڭ شىلانىنان ءدام تاتقىزدى.

    يوۋ لياڭيىڭ شينجياڭدا 24 جىل تۇرمىس كەشىردى، ول ماقتا ەگىپ، ورمان، جەمىس - جيدەك ءوسىرىپ، جاقسى تۇرمىس كەشىردى، سونىمەن بىرگە ۇيعۇر باۋىرى مامەتتۇرىپ مۋساك وتباسىنىڭ كەدەيلىكتەن قۇتىلىپ، اۋقاتتانۋىنا كومەكتەسىپ، باۋىرىنىڭ ەرەكشە قۇرمەتتەيتىن «اچاسىنا» اينالدى.

    «باۋىرىم ەكەۋىمىزدىڭ وتباسىلارىمىزدىڭ اڭگىمەسىن اتا مەكەنىم چۇڭچيڭدەگى ەلگە ايتىپ بەرىپ، شينجياڭداعى ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ بەرەكە - بىرلىگى مەن سۇيىسپەنشىلىگى جونىندەگى اڭگىمەلەردى توڭىرەكتىڭ ءتورت بۇرىشىنا جەتكىزدىم». 21 - ماۋسىم كۇنى يوۋ لياڭيىڭ تەلەفوندا بىلاي دەدى: باۋىرىم ەكەۋىمىز قازىر لەكسياشىمىز، قاي جەرگە بارساق تا پارتيا مەن مەملەكەتتىڭ شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقىنا تيىمدىلىك جاساۋ ساياساتىن ۇگىتتەپ، شينجياڭنىڭ ۇلتتار ىنتىماعى جونىندەگى اڭگىمەلەرىن باياندادىق. ءوزىمىزدىڭ اڭگىمەلەرىمىز ارقىلى بارلىق ادامعا ۇلتتار ىنتىماعىنا ۇلەس قوسۋدى ايتتىق.

    10 نەشە جىلدان بەرى يوۋ لياڭيىڭ ارال مەن گۋما ارالىعىندا شاپقىلاپ، قاراپايىم، رياسىز سۇيىسپەنشىلىگىمەن بيڭتۋان مەن جەرگىلىكتى ورىننىڭ دوستىق كوپىرىن سالىپ، اۋقاتتانۋ جولىن جۇتاڭ تارتقان اۋىلعا تارتىپ، ەكى ۇلتتىڭ جۇرەكتەرىن توعىستىردى.

    يوۋ لياڭيىڭ بيڭتۋان 1 - ديۆيزياسى 13 - پولگى 11 - روتاسىنىڭ جۇمىسشىسى. 12 جىلدىڭ الدىندا گۋما اۋدانى موكويلا اۋىلىنىڭ دالىع قىستاعىنداعى ۇيعۇر ديقان مامەتتۇرىپ بيڭتۋان 1 - ديۆيزياسى 13 - پولگىنىڭ 11 - روتاسىندا ماقتا تەرىپ جۇرگەندە، ەكى وتباسىنداعىلار ۇلتتان، بيڭتۋان مەن جەرگىلىكتى ورىننان، وڭىردەن، ۋاقىتتان اسىپ ءوتىپ، ءبىر - بىرىنە قارايلاساتىن، كومەكتەسەتىن، كىسىنى ەرەكشە اسەرلەندىرەتىن ۇلتتار ىنتىماعى داستانىن جازدى.

    2015 - جىلى مەملەكەت مەرەكەسى قارساڭىندا، يوۋ لياڭيىڭ مەملەكەتتىك نەگىزگى ساتى ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ وزات ۋاكىلى سالاۋاتىمەن باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ىستىق ىقىلاستى قابىلداۋىندا بولدى.

    يوۋ لياڭيىڭ ءوزىنىڭ سول كەزدە باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ قابىلداۋىندا بولعان جاعدايدى اۋەلگىدەي انىق ەسىندە ساقتاعانىن ايتتى. باس شۋجي شي جينپيڭ ولاردى قابىلداعاندا: كەمەنىڭ كۇشى جەلكەنىندە، ادامنىڭ كۇشى جۇرەگىندە. ۇلت قىزمەتىن جاقسى ىستەۋدىڭ ءتۇيىنى − سىرلاسۋ، سىرلاسۋ بولعاندا عانا جۇرەكتەر ءبىر - بىرىمەن توعىسا الادى، - دەيدى. يوۋ لياڭيىڭ بىزگە باس شۋجيدىڭ بۇل ءسوزىنىڭ وزىنە ەرەكشە اسەر ەتكەنىن ايتتى. ول : «سىرلاسۋ» دەگەنىمىز شىنايى، ادال، ءتوزىمدى بولۋدى كورسەتەدى، ادام مەن ادام سىرلاسقاندا عانا جۇرەكتەرى توعىسادى، ءار ۇلت حالقى اراسىنداعى ارالاسۋ دا وسىلاي بولادى، - دەدى.

    «شينجياڭ سىندى كوپ ۇلتتىڭ ۇلى شاڭىراعىندا وسىنشالىق كوپ جىل تۇرمىس كەشىرىپ، وسى ۇلى شاڭىراقتىڭ جىلۋلىعىن تەرەڭ سەزىندىم، سونداي - اق ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ شينجياڭداعى ماڭىزدىلىعىن دا تەرەڭ ءتۇسىنىپ جەتتىم. ءبىز باس شۋجيدىڭ تاپسىرماسىن، ءسوز جوق، كوكەيدە بەرىك ساقتاپ، ۇلتتار ىنتىماعىن ءىس جۇزىندىك ارەكەتىمىز ارقىلى جەبەپ، ۇلتتار ىنتىماعى سىندى جان تامىردى جاقسى قورعايمىز»، - دەيدى يوۋ لياڭيىڭ.

    بەيجيڭگە بارىپ قايتىپ كەلگەن ءبىر جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى، يوۋ لياڭيىڭ مەن ونىڭ باۋىرى مامەتتۇرىپ بۇكىل شينجياڭنىڭ جەر - جەرىندە لەكسيا جاساپ بولعان كورىنەدى. اترەت، روتالاردا، اۋىل - قىستاقتاردا، زاۆود، كەندەردە، ورگانداردا، مەكتەپتەردە ەكەۋى باس شۋجيدىڭ شىنايى ءۇمىتى مەن تىلەك، سالەمىن ءار ۇلت بۇقاراسىنا جەتكىزدى.

    بىلتىر 26 - ناۋرىز كۇنى يوۋ لياڭيىڭ ءوزى باس بولىپ، پولك الاڭىنداعى 16 جۇمىسشى - قىزمەتكەردى ۇيىمداستىرىپ، ارال شەكارا قىزىل جەمىس - جيدەك شارۋالار كاسىپتىك كووپەراتيۆىن قۇردى ءارى «يوۋ لياڭيىڭ» ماركاسىن تىركەۋگە الىپ، ورگانيكالى شىلان ەكتى. يوۋ لياڭيىڭ كووپەراتيۆكە 2 ەرەجە بەلگىلەدى: ونىڭ ءبىرى، كووپەراتيۆ ءاربىر ءتۇپ شىلان اعاشىن باپتاپ - باسقارۋدا، ءسوزسىز، بۇكىل بارىسىن ەستەلىككە الىپ، ءبىر تۇتاس باعىپ - باپتايدى؛ ەندى ءبىرى، كووپەراتيۆتىڭ ماۋسىمدى قىزمەتكەرىن قابىلداعاندا، جەرگىلىكتى از ۇلت بۇقاراسىن الدىمەن قابىلدايدى، ولارعا، ءسوز جوق، وزىق ءوندىرىس تەحنيكاسى مەن باسقارۋ تاجىريبەسىن قولما - قول ۇيرەتىپ، مامەتتۇرىپ سياقتى ۇيرەنگەنىن پايدالانا بىلۋگە مۇمكىندىك جاراتىپ، بىرگە بايۋعا باستايدى. قازىرگە دەيىن، كووپەراتيۆ 800 نەشە توننا شىلاندى ىلگەرىندى - كەيىندى بەيجيڭ، شاڭحاي سياقتى جەرلەرگە وتكىزدى.

    «مەنىڭ <يوۋ لياڭيىڭ> سىندى ماركانى تىركەۋگە الدىرۋىم اتىمدى شىعارۋ ءۇشىن ەمەس، قايتا كوپشىلىكتىڭ شىلان ساۋدالاۋ ماسەلەسىن شەشۋىنە كومەكتەسۋدى ماقسات ەتەدى. شينجياڭدىقتار تاباندى كەلەدى، ءبىز شىنايى ماركا جاراتىپ، جاسىل ءونىم شىعارۋىمىز كەرەك»، - دەيدى يوۋ لياڭيىڭ.

    سىرتتا لەكسيا جاساعاندا، يوۋ لياڭيىڭ 1 - ديۆيزيا ارال قالاسىنىڭ قاراستىلىعىنداعى 16 پولكتا ءجىبى ءتۇزۋ مۇسىلمانشا اسحانانىڭ جوق ەكەنىن، پولكتاعى بۇقارا مەن ساياحاتشىلاردىڭ تاماقتانۋىنا قولايسىزدىق تۋدىرعانىن بايقايدى دا باۋىرى مامەتتۇرىپ ەكەۋى بىرلەسىپ، شارۋالار ساياجايىن قۇرۋعا بەل بايلايدى.

    بىلتىر ناۋرىز ايىندا يوۋ لياڭيىڭ پولكقا شارۋالار ساياجايىن اشۋعا جەر بەرۋ جونىندە ۇسىنىس قويىپ، پولكتىڭ قولداۋىنا يە بولادى ءارى 40 مۋ جەر الادى. ول از ۇلت پەن حانزۋ ۇلتى ەرەكشەلىگىنە يە اسحانا، سەيىل - سەرۋەن، بالىق اۋلاۋ، جەمىس - جيدەك تەرۋ سياقتىلار ءبىر تۇلعالانعان ەرەكشە ساياجاي قۇرۋعا قارجى قوسادى. ساياجاي قۇرىلعاننان كەيىن، مامەتتۇرىپ مۇسىلمانشا اسحانانىڭ ساۋداسىن جۇرگىزەدى. ول ماڭايداعى بۇقارانى ۇلتتىق دامدەگى تاعامدارمەن قامداپ، از ۇلتتار مەن حانزۋلاردىڭ ارالاسۋىن، توعىسۋىن جەبەۋمەن بىرگە، كىرىسىن ارتتىرىپ، وتباسىلارىنىڭ تۇرمىسىن اناعۇرلىم جاقسارتتى.

    الايدا، بىلتىر جىل اقىرىندا مامەتتۇرىپ قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى بولىپ سايلانعاندىقتان، يوۋ لياڭيىڭنىڭ مۇسىلمان اسحاناسىنىڭ ساۋداسىن باسقارۋىنا كومەكتەسۋگە شاراسىز قالادى. يوۋ لياڭيىڭ ءبىر جاعىنان، باۋىرىنىڭ سايلانعانىنا قۋانسا، ەندى ءبىر جاعىنان، بىرگە شارۋاشىلىق قۇرا المايتىنىنا وكىنەدى. ءدال وسى كەزدە مامەتتۇرىپتىڭ ۇلى ياسىن بەلسەندىلىك تانىتىپ، يوۋ لياڭيىڭنىڭ مۇسىلمان اسحاناسى ساۋداسىنىڭ جاقسى قولقاناتىنا اينالادى.

    يوۋ لياڭيىڭنىڭ شارۋالار ساياجايى بىلتىر قازان ايىندا ساۋداسىن باستادى، ساياجايعا «باقباق شارۋالار ساياجايى» دەپ ات قويدى، ول ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ رۋحىن ساۋلەلەندىرىپ، باقباق سياقتى جايقالا ءوسۋ ماعىناسىن بىلدىرەدى.

    يوۋ لياڭيىڭ بىلاي دەدى: ۇلتتار ىنتىماعى قىزمەتىن جاقسى ىستەۋدە كىشكەنە ىستەن، وزىنەن باستاپ، دەن قويا ىستەۋ كەرەك. مەن جونىنەن العاندا، الدىمەن 700 نەشە كيلومەتر شالعايدا تۇراتىن باۋىرىمنىڭ اۋىلىنداعى از ۇلت تۇرعىندارىنىڭ يدەيالىق تانىمعا بۇرىلىس جاساپ، وزىق ءوندىرىس تەحنيكاسىن يگەرىپ، كەدەيلىكتەن قۇتىلۋىنا كومەكتەسۋىم كەرەك. باقباق شارۋالار ساياجايى دا كوپتەگەن از ۇلت جۇمىسشىسىن قابىلدادى. بيىل كوكتەمگى ەگىس كەزىندە گۋمادان كەلگەن 10 نەشە ۇيعۇر باۋىرلاستى كومەككە شاقىردى، قىسقى سايابىر كەزدە، ولاردى كووپەراتيۆكە قىزمەت ىستەۋگە شاقىرىپ، كىرىستەرىن ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن.

جاۋاپتى رەداكتور:سايراش تۇرارجان قىزى