بۇرماحان مولدىر

بۇرماحان مولدىر

    بۇرماحان مولدىر، ايەل، قىرعىز.68 جاستا، كومپارتيا مۇشەسى. قىزىلسۋ قىرعىز اۆتونوميالى وبلىسى ۇلشات اۋدانى جىعىن اۋىلىنىڭ مالشىسى.60- جىلداردىڭ باسىندا بۇرماحان مولدىر قىزىلسۋ وبىلىسىنىڭ تۇڭعىش مىندەتتى شەكارا شارۋاشىسى بولعان. ول دۇڭگراماتاۋ ساعاسىندا شارلاۋ جۇرگىزگەن 40 نەشە جىلدا قارلى بورانعا، جاۋىن شاشىنعا قاراماي كۇنىنە 20 كيلومەتىر تاۋ جولىن باساتىن. ول47 جىلدا جاياۋ 80مىڭ كيلومەتىر جول باسىپ، مالدىڭ، ادامنىڭ شەكارادان وتپەۋىنە كەپىلدىك ەتتى. ول سول وڭىردەگى شەكارا بويىنداعى جالپاق تاستارعا قىرعىزشا «جۇڭگو» دەپ ويىپ جازىپ، ءوزىنىڭ وتانعا دەگەن ىستىق ماحاباتىن بەينەلەگەن. وسىلايشا نەشە ون جىل وتە شىقتى. بۇرماحان مولدىر ونىڭ ىزگى ىستەرى، توزىمدىلىگى،ىنتىماقتىق رۋحى ادامدار جۇرەگىنە مىقتاپ ورىن الدى. شارلاۋ بارىسىندا شەكارا بەلگىسىنىڭ بۇرىنعى ورنىنان جوتكەلىپ قالعانىن بايقاپ قالعان بۇرماحان جولدىڭ ۇزاقتىعىنا، كۇدىرلىگىنەا قاراماستان شەكارا ساقشىسى ورنىنا كەلىپ جاعىدايدان حابار بەرەدى. ءارى شەكارا كۇزەتۋشىلەرىن ەرتىپ بارىپ، ورنىنان جوتكەلىپ قويىلعان بەلگىنى ءوز ورنىنا قايتا قويىپ قويادى. وسىنداي كەزدەرى قاتتى شارشاعان ول جىعىلىپ تۇسەتىن.

ءبىر جولى شەكارا قاراۋىلىنداعى جاۋىنگەر لوچيحۇيدىڭ ەكى اياعى ءۇسىپ قالعاندا بۇرماحان مولدىر دەرەۋ ءبىر قويىن سويىپ، قويدىڭ قانىمەن جاۋىنگەردىڭ اياعىن جاۋىپ، ەم-دوم قولدانىپ، اياعىن امان الىپ قالادى. ول قارلى بوران،جاۋىن-شاشىندى كۇنى تاۋ جولىمەن 7ساعات جۇرىپ، تاۋدا قامالىپ قالعان جاۋىنگەرلەرگە ازىق اپارىپ بەرەدى. جاۋىنگەرلەر ونىڭ قاتتى شارشاعانىن كورىپ، كوزدەرىنە جاس العاندا،ول ــ مەن كەشىگىپ كەلىپ قالدىم، دەپ كەشىرىم سۇرايدى. دۇڭگۇراما تاۋىندا كۇزەتتەگى جاۋىنگەرلەردىڭ جازدا قاربىز جەي المايتىنىن ەسكەرگەن بۇرماحان ۇلىن 60نەشە كيلومەتىر الستاعى اۋىلدان قاربىز اكەلۋگە ارناۋلى جبەرىپ، شارلاۋشى جاۋىنگەرلەر جەسىن دەپ قاربىز الدىرادى، ونى وزدەرى جەۋگە قيمايدى.ول جاۋىنگەرلەردىڭ جوعالعان 3اتىن ءبىر كۇن ءبىر جاڭبىرعا قاراماي ىزدەپ، بارلىعىن تاۋىپ بەرەدى. مۇنداي اڭگىمەلەرى ايتا بەرسەك وتە كوپ... بۇرماحاننىڭ 6بالاسى بار. ول جاۋىنگەرلەردى ءوز بالالارىنان دا جاقسى كورەدى. ول:« شەكارانى قورعاۋ ءۇشىن جاۋىنگەرلەردەن ايىرىلۋعا بولمايدى، شەكارانى سۇيۋ ءۇشىن جاۋىنگەرلەردى سۇيۋ كەرەك» دەيتىن جۇرەك ءسوزىن ۇنەمى ايتادى.

 ول:« بۇل بالالار اتا-انالارىنان ايرىلىپ، وسىندا شەكارانى قورعاۋ ءۇشىن كەلدى، ولار ءبىز وتباسىنىڭ ىستىق مەيرىن باعىشتاۋىمىز كەرەك.» دەيدى.نەشە ون جىلداىق مەيىرباندىق بۇرماقاندى اسكەري بولىمدەگى 7 ليان جاۋىنگەردىڭ اناسىنا اينالادى. ونىڭ ىزگى ىستەرى اسكەري بولىمدەگى جاۋىنگەرلەرگە بەرىلەتىن ءداستۇرلى وقۇلىققا ەنگىزىلدى. اسكەرىي بولىمگە كەلگەن جاۋىنگەرلەر وسى وقۋلىقتى ءسوسسىز وقيتىن بولدى. ونىڭ اتىن تاي المايتىن جاۋىنگەرلەر وعان «دۇڭگراماداعى انا» دەگەن ات قويدى. شەكارا كۇزەتكەن 47 جىلىنا بۇرماحان ەشقانداي وكىنىش بىلدىرگەن ەمەس. ول ۇنەمى: شەكارانى قورعاۋــمەنىڭ بورىشىم، مەنىڭ جىلاعان كەزدەرىم دە بولعان ، ءبىراق العان بەتىمنەن قايتپادىم. قاشان تىنىسى،م توقتاعانشا العان بەتىمنەن قايتپايمىن، شەكارا قورعاۋعا ءوزىمدى ارنادىم، ءوزىمدى دۇڭگۇراما تاۋ ساعاسىنا ارنادىم. مەن ءولىپ قالسام ۇرپاعىم شەكارا قورعايدى»دەيدى.

    ول 2005 -جىلى «شينجياڭدى اسەرلەندىرگەن ون ۇزدىكتىڭ ءبىر»،2006-جىلى «مەملەكەت قورعانىس تاربيەسىندەگى وزات»، 2008-جىلى 2-ايدا«ءۇشىنشى رەتكى جۇڭگوداعى 10 ايگىلى انا» 2008-جىلى« مەملەكت بويىنشا وتاندى ءسۇيۋ، ارميانى قولداۋدىڭ وزاتى»،2009-جىلى «مەملەكەت بوينشا 1-مامىر ەڭبەك ورەندەرىنىڭ يەگەرى» اتاقتارىن الدى.

جاۋاپتى رەداكتور:伊马木