ءانيپا ءالىماحۇن

ءانيپا ءالىماحۇن

    ءانيپا ءالىماحۇن، ايەل، ۇيعۇر، 76 جاس، بۇقارا، شينجياڭ التاي ايماعى شىڭگىل اۋدانى شىڭگىل قالاشىعىنىڭ تۇرعىنى.

    ءانيپا ءالىماحۇن مەن مارحۇم جولداسى ءابيبول جيىنى 19 ءار ۇلت پەرزەنتىن باعىپ ءوسىردى، ولاردىڭ ىشىندە حانزۋ، حۇيزۋ، ۇيعۇر، قازاق سياقتى ءار ۇلتتان كەلگەن 10 جەتىم بالا بار، تاتار، وزبەك كۇيەۋ بالاسى مەن كەلىنىن قوسقاندا ولاردىڭ وتباسى التى ۇلتتان قۇرالعان.

    1963-جىلى قازاق كورشىسى ەرلى زايىپتى ياحۇپ ارت-ارتىنان قازا بولىپ، ارتىندا ۇيەلمەلى-سۇيەلمەلى ءۇش بالاسى قالدى، تۋادا اشىق جارقىن ەرجەتكەن ءانيپا اتا-اناسىنان ايىرىلعان بالالاردىڭ قايعىسى مەن جالعىزدىق مەڭدەتكەن جاعدايىن ءتۇسىنىپ، ولاردان پايدا كوزدەمەستەن، جالىندى ءسوزىن ايتپاستان ادامگەرشىلىك تۇرعىسىنان ولاردى اسىراپ الدى. سودان باستاپ ءانيپانىڭ ءومىرى مەن ادامدار ارا سۇيىسپەنشىلىك تىعىز بايلانىستا بولدى، سونداي-اق ونىڭ ءومىر بويى بەينەت تارتاتىندىعى تاعدىرىنا جازىلعان سياقتى.

    1977-جىلى ءانيپا ۋاڭ شۋجىن ەسىمدى اعالى-سىڭىلدى 4 حۇيزۋ جەتىم بالانى اسىراپ الدى. ورتا جاسقا كەلگەن ۋاڭ شۋجىن ءار جولى ءانيپا العاش ۇيىنە الىپ كەلگەن كەزدەگى جاعدايدى كوز الدىنا ەلەستەتكەن كەزدە كوز جاسىن تيا المايدى. 11 جاستاعى ۋاڭ شۋجىننىڭ اكەسى قايتىس بولعاننان كەيىن شەشەسى باسقا بىرەۋمەن نەكەلەنىپ كوپ ۇزاماي ولارمەن جۇمىسى بولمادى، سونىمەن تورتەۋى كوشەدە سەرگەلدەڭ تۇرمىس كەشىردى. سول كەزدە شىڭگىلدە قاتتى اياز جۇرگەن ەدى، ءانيپا باسىنا تاز قوتىر جانە الاپەس قاپتاعان كىشكەنە شياۋجىندى ۇيىنە الىپ كەلدى. سونان كەيىن ۋاڭ شۋجىننىڭ اعاسى مەن ەكى ءسىڭىلسى دە ءانيپانىڭ ۇيىنە كەلدى. 1989-جىلى ۋاڭ شۋجىننىڭ وگەي اكەسى قايتىس بولدى، ءانيپا مىندەتتى تۇردە ونىڭ ۇيىندەگى 3 حانزۋ جەتىم بالانى ۇيىنە الىپ كەلدى. سونىمەن ءانيپا ون جەتىم بالانى اسىرادى، وعان ءوزىنىڭ 9 بالاسىن قوسقاندا ءبىر ۇيدە 20 نەشە جان بولدى. ءانيپا بارلىق ۋاقىتىن، بار زەيىنى مەن مەيىرىن وسى بالالاردى اسىراۋعا ارنادى، ءبىر ۇيدەگى 20 نەشە جانعا اس ازىرلەۋ ءۇشىن ازىق-تۇلىك زاۆودىنداعى قىزمەتىنەن شەگىندى. بالالاردىڭ قارنىن تويدىرۋ ءۇشىن بار تاپقان كىرىسىن ازىق-تۇلىككە جۇمسادى. ول ديامەترى 1.2 مەتىر كەلەتىن قازان جانە ەرەكشە ۇلكەن تاباق ساتىپ الدى، بۇل قازاندى باس قوسۋ قازانى دەپ اتاستى.

    ءار ۇلتتان اسىراپ العان بالالاردى باعۋ ءۇشىن ءانيپا مەن جولداسى ابيبول ەشكىم ويلاماعان قينشىلىقتاردى باسىنان كەشىردى، ول كەزدە وزدەرىنىڭ 9 بالاسى بار ەدى. ءابيبولدىڭ قىزمەتى مەن جاساعان ورتاسى بالالارعا تاماشا شارت-جاعداي جاراتا الماعاندىقتان ءوز بالالارىن امالسىز مەكتەپتەن شەگىندىرىپ الدى.

    1963-جىلى ءۇش اعايىندى تۇرداقىندى اسىراپ العاننان 1994-جىلى قازاندا جين شۋەلياندى ۇزاتقانعا دەيىن ۇيعۇر، قازاق، حانزۋ، حۇيزۋ ۇلتىنىڭ پەرزەنتتەرى وسى وتباسىندا تۇرمىس كەشىردى، ەسەيىپ ەرجەتتى، باس قۇراپ، شارۋاشىلىق قۇردى.

    بالالاردى اسىراۋدان تىس ەرلى-زايىپتى ءانيپا كوپتەگەن ىزگى ىستەر ىستەدى، كەيبىرەۋلەر ولاردىڭ ىستەگەن ىزگى ىستەرىن ساناپ تاۋىسۋعا بولمايدى دەپ سيمولدادى.

    2003-جىلى ءانيپا شەشەي بازاردان شىڭگىل اۋدانىنا تۋىسىن ىزدەپ كەلىپ تابا الماي ءۇمىتى ءۇزىلىپ ءولىپ العىسى كەلگەن قازاق بويجەتكەن گۇليگە جولىقتى، ول بويجەتكەنگە اقىل-كەڭەس بەرىپ ونى رايىنان قايتاردى، ونى ۇيىنە ەرتىپ كەلىپ قىزىمەن بىرگە تۇرۋدى ايتتى ءارى تۋىسى اشقان اسحانادا جۇمىس ىستەۋگە ورنالاستىردى. قازىر گۇلي بويجەتكەن باس قۇراپ، باقىتتى تۇرمىس كەشىرۋدە. 2003-جىلى ءانيپا جاسى كەلىپ قالعان جۇكتى ايەل جاڭاگۇلگە مىڭ يۋان اقشا جيناپ، بالالارىن شاقىرىپ وعان قان بەردى، جاڭاگۇلدى ۇيىنە الىپ كەلىپ وعان قارايلاستى. سول جىلى مامىردا كەدەي، قينشىلىعى بار ۇلاسقان جۇكتى بولىپ اۋداندىق شيپاحانا تەكسەرۋ بارىسىندا ىشتەگى بالانىڭ ميىنا سۋ جينالعان، دەرەۋ بوساندىرۋ كەرەكتىگىن ايتتى. سول كەزدە ءانيپا شەشەي ونىڭ ايماقتىق شيپاحاناعا بارىپ ەمدەلۋىنە كومەكتەستى، سوڭىندا ونىڭ وپەراتسياسى ءساتتى بولدى.

    ۋىنچۋاندا جەر سىلكىنۋ اپاتى تۋىلدى دەگەن حابار جەتكەن كەزدە ءانيپا مىڭ يۋان جىلۋ اتادى. ول: «ەگەر تاعى دا 10 جەتىم بالانى اسىراپ ال دەيتىن بولسا مەن اسىراپ الۋعا دايىنمىن، ولاردان ەشتەمەنى ايامايمىن»،-دەدى.

    ءانيپانىڭ مەيرىمدىلىگى ونىڭ بالالارىنا ەرەكشە اسەر ەتتى. ونىڭ سۇيىسپەنشىلىگى وسى قارا شاڭىراقتا ماڭگى جالعاستى. قازىر ءانيپانىڭ ءوزى تۋعان بالالارى مەن اسىراپ العان بالالارى قايسى وتباسىندا قينشىلىق بولسا سول وتباسىنا كومەكتەسەتىن تاماشا داعدى قالىپتاستىردى. ول 2009-جىلى اقپاندا شينجياڭداعى تۇڭعىش كەزەكتى 10 ارداقتى انا دەگەن داڭىقتى ەسىمگە يە بولدى. سول جىلى قازاندا مەملەكەتتىك كەڭەس جاعىنان مەملەكەتتىك ۇلتتار ىنتىماعىن كۇشەيتۋدە ۇلگىلى جەكە، 4-كەزەكتى مەملەكەتتىك ون ۇزدىك الەۋمەتتىك يگىلىك جۇلدىزى بولدى؛ 2010-جىلى اقپاندا جۇڭگونى تەبىرەنتكەن ون ۇزدىك كەيىپكەر، «جۇڭگوداعى باقىتتى وتباسى» بولدى. 2010-جىلى جۇڭگوداعى ىزگى ادامدار تاقتاسىنان ورىن الدى جانە «جۇڭگو مەملەكەتتىك وبىراز فيلىمى _ كەيىپكەرلەر جيناعىنا ەنگىزىلدى». 2011-جىلى التاي اسكەري بولىمشە رايونى جاعىنان «داڭىقتى انا» بولدى.

جاۋاپتى رەداكتور:伊马木