ىردىمتۋ

ىردىمتۋ

    ىردىمتۋ، ەر، موڭعۇل، 45 جاس، پارتيا مۇشەسى، 69340-اسكەري ءبولىمى قىزىلتۋ اۋزى شەكارا كەڭەسى فۋنكيتىنىڭ اۋدارماشىسى.

    قىزىلتۋ اۋزى شەكارا كەڭەسى فۋنكيتىن ءبىر جىلدىڭ 8 ايىندا قالىڭ قار باسىپ جاتادى، ول تۇتاس ارمياداعى قالىڭ قار ەڭ ۇزاق باسىپ جاتاتىن شەكارا قورعانىس فۋنكيتى، «قارلى القاپتاعى وقشاۋ ارال» دەگەن اتى بار. ىردىمتۋ وسى تاۋلى شەكارا رايوندا تۇپ-تۋرا 21 جىل مىندەت وتەدى.

    ول قارلى تاۋدا ساكىدە جاتىپ، جاس كوكونىس جەي المادى. اسىرەسە 8 اي بويى حات تاپسىرا الماۋ، گازەت كورە الماۋ سياقتى جالعىزدىقتىڭ تاۋقىمەتىن تارتتى. ول ءىس جۇزىندىك ارەكەتى ارقىلى وتان مەن حالىق ءۇشىن شەكارانى قورعاپ، قورعانىستى كۇشەيتتى، مەيلى قانداي قينشىلىققا جولىقسادا ءوز تالعامىنا وپىق جەپ، وكىنىپ كورگەن ەمەس. قىزمەت امالياتى بارىسىندا ول باستان-اياق پارتيانىڭ جاڭالىق اشۋ نازارياسىن ۇيرەنۋدى قىزمەتىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن اتقارۋ، يدەيانى جاڭالاۋ، ادام بولۋدىڭ نەگىزدىڭ تالابى ەتتى. قىزمەتى قانشالىقتى قاربالاس، ۋاقىت تىعىز بولسادا ۋاقىت شىعارىپ نازاريا ۇيرەنىپ، اسەرىن جازدى، ۇيرەنۋ مەن ەستەلىك جازۋدى داعدىعا اينالدىردى. 21 جىلدان بەرى 1 ميلليون 600 مىڭ ءارىپ كەلەتىن 60 ەستەلىك كىتاپشا جازدى. مۇقياتتىلىقپەن وزدىگىنەن ۇيرەنۋمەن بىرگە باستان-اياق قاراپايىم اسكەر سالاۋاتىمەن لياننىڭ ۇيىمداستىرعان ءتۇرلى تاربيەلىك قيمىلىنا قاتىناستى، دۇنيەگە، ومىرگە دەگەن كوزقاراسىن ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، وزىنە ءارقاشان سەنىمنەن تايماۋ، ساياسي جاقتا ارىنان ايىرىلماۋ، ارەكەت جاعىندا جۇگەنسىزدىك ىستەمەۋدى ەسكەرتتى. قىزىلتۋ اۋزىندا قىزمەت ىستەگەن 21 جىلدان بەرى ول ىلگەرىندى-كەيىندى 50 رەت جەرگىلىكتى ورىنداعىلاردىڭ قوناققا شاقىرۋىنان باس تارتىپ، 10 رەت تارتۋعا اكەلگەن ساۋعانى قايتاردى، ءىس جۇزىندىك ارەكەتى ارتقىلى پارتيالى كادىرلاردىڭ تاماشا وبىرازىن قورعادى.

    كاسىپتىك دەڭگەيىن جوعارلاتۋ ءۇشىن كەڭەسۋ، كەزدەسۋ ساياساتى، زاڭ-ەرەجە، تەحنيكانى تەز يگەرىپ، كاسىپتىك اتاۋلارعا جەتىك بولدى. ىردىمۋتۋ كاسىپتىك بىلىمدەردى قاجىرلىقپەن ۇيرەنىپ، وزىنە ۇيرەنۋ، جاتتاۋ، سويلەۋ، ورىنداۋ سياقتى ۇيرەنۋ جوسپارىن بەلگىلەدى. بوس ۋاقتىنان پايدالانىپ «جۇڭگو-موڭعۇليا شارتى»، «جۇڭگو-موڭعۇليا شەكارا توقتامىنا» قاتىستى مازمۇنداردى ۇيرەندى، «سولىنگا»، «حانزۋشا-موڭعۇلشا زات ەسىم اتاۋلار سوزدىگى»، «جۇڭگونىڭ ديپلوماتالىق ساياساتى» سياقتى 10 كىتاپتى وقىدى. كەيبىر ءتۇيىندى مازمۇنداردى قاتىرەسىنە كوشىرىپ جانىنان تاستاماي الىپ ءجۇردى، ۋاقتى بولا قالسا الىپ شىعىپ جاتتادى. موڭعۇليانىڭ سالت-ساناسىن ءتۇسىنۋ جانە يگەرۋ، كەڭەس كەزىندە اعاتتىق تۋىلۋدان ساقتانۋ ءۇشىن «موڭعۇليا سالت-ساناسى»، «موڭعۇليانىڭ تاياۋ زامان تاريحى» سياقتى كىتاپتاردى مۇقيات كورىپ، اماليات بارىسىندا ۇزدىكسىز جەتىلىپ، كەڭەس قىزمەتىن جۇرگىزۋ جاعىندا بەرىك نەگىز قالادى.

    اۋدارما قىزمەتىمەن شۇعىلدانعان 19 جىلدان بەرى ىلگەرىندى-كەيىندى شەكارا كەڭەسى كەزدەسۋگە قاتىناسقان جانە 260 رەت شەتەلگە قاتىستى ماسەلەنى ءبىر جاقتىلى ەتكەن، 600 رەت شارلاۋ مىندەتىن وتەپ ءار رەتتە مىندەتتى ناتيجەلى ورىنداپ، استە اعاتتىق جىبەرمەگەن، سونىڭ ارقاسىندا كوماندير-جاۋىنگەرلەر ونى «سىرتقى قاتىناس»، «ءتىرى قاريتا» دەپ اتاعان. 2003-جىلى جازدا ىردىمۋتۇ جۇڭگو جاقتىڭ اۋدارماشىسى بولىپ جۇڭگو مەن موڭعۇليانىڭ قىزىلتۋ اۋزى قورعانىس رايونى جۇڭگو-موڭعۇليا 1–نومىرلىدەن 37–نومىرلىگە دەيىنگى شەكارا بەلگىسىنە بارلاۋ جۇرگىزدى، ءارى جاڭا شەكارا بەلگىسىنىڭ ورنىن تاڭداۋ، ورنىن بەلگىلەۋ جانە بەلگى ورناتۋ قىزمەتىن وتەدى. ءۇرتىس ۇزاق جول باسقاندىقتان ءوت قابىنۋ اۋرۋى تۇيىقسىز قوزسادا قايسار جىگەرى ارقىلى مىندەتىنەن باس تارتپاي سوڭىندا مىندەتىن نايجەلى اياقتاتتى.

    ۇزاق ۋاقت الدىڭعى شەپتە قىزمەت وتەگەندىكتەن باسىم كوپ ۋاقتى تاۋدا ءوتتى. كەيدە كەزەك اۋىستىرىپ تاۋدان تۇسكەنىمەن ءبىر جىلدا وتباسىندا تۇراتىن ۋاقتى ەكى ايعادا جەتپەيدى، اتا-اناسىنا كومەكتەسىپ، جۇبايى مەن قىزىنا قارايلاسا المادى. 2007-جىلى جەلتوقساندا بالاسىنا تۇماۋ تيىپ جۇرەك بۇلشىق ەتى قابىنىپ، جاعداي توتەنشە قاتەرلى بولدى، جۇبايى 35 گرادۋستىق سۋىقتا قىزىن شيپاحاناعا جەتكىزە الماي قينالدى، سودان كەيىن كورشىلەرىنىڭ كومەگىندە قىزىن شيپاحاناعاجەتكىزىپ شۇعىل قۇتقارۋ جۇرگىزىپ، بالا قاتەردەن امان قالدى، الايدا جۇبايى ناۋقاستانىپ قالدى. قىزىلتۋ اۋزىنداعى شەكارا قورعانىس ليانىندا قىستا ۇزاق ۋاقىت تاۋ جولى اشىلمايدى، جاراتىلىستىق شارت-جاعدايى ناشار، كوماندير-جاۋىنگەرلەر كوپتەگەن سىناققا ءدۇپ كەلەدى، كەيبىر جاۋىنگەرلەر يدەيالىق جاقتان وڭاي كۇيزەلىسكە ۇشىرايدى. سول كەزدە ول ۇنەمى ىرىقتىلىقپەن ولارعا يدەيالىق جاقتان كەڭەس بەرەدى، ىلگەرىندى-كەيىندى ون نەشە كوماندير-جاۋىنگەردىڭ يدەيالىق جۇكتەن ارىلۋىنا كومەكتەسىپ، يدەيالىق باسىمدىلىقتى جەڭدى، لياندەگى كوپتەگەن جاۋىنگەرلەر ونى قوسىمشا جەتەكشى دەپ اتادى.

    ىردىمۇتۋ اۆتونوميالى رايون، شينجياڭ اسكەري رايون جاعىنان «جۇڭگو-موڭعۇليا شەكاراسىن بىرلەسكەن تەكسەرۋ دالا قىزمەتىندە وزات جەكە» بولىپ باعالاندى.

جاۋاپتى رەداكتور:伊马木