اۋاگۇل ابىلەز

اۋاگۇل ابىلەز

    اۋاگۇل ابىلەز، ايەل، ۇيعۇر، 48 جاس، قۇمىل قالالىق قوعام حاۋىپسىزدىك مەكەمەسى قاتىناس ساقشى ۇلكەن اتىرەتىنىڭ ورىنباسار اتىرەت باستىعى.

    اۋاگۇل 1986-جىلى حالىق ساقشىسى بولدى، ول ساقشى بولعان 24 جىلدا قىزمەت ورنىن ءسۇيىپ، كاسىبىنە قۇرمەت ەتىپ، قالىتقىسىز ۇلەس قوستى، ۇكىمەت ىسىندە پاك بولىپ، باتىل دا سەنىمدىلىكپەن حالىق ساقشىسىنىڭ قاسيەتتى بورىشىن ارقالادى.

    24 جىلدا ايەلدەرگە ءتان قاجىرلى دا قاراپايىم، اقىلدى دا زەرەك، ءبىلىمدى، سۇيسىپەنشىلىك پەن وشپەندىلىكتى ايقىن اجىراتۋ الۋ سياقتى اقىل-پاراساتى ارقىلى جەلەكتىلەردىڭ سىمباتتى رۋحاني بەت-بەينەسىن ايگىلەدى.

    24 جىلدان بەرى ەڭ تومەنگى نەگىزگى ساتىدان بىرتىندەپ قاتىناس ساقشىسى ۇلكەن اتىرەتىنىڭ ورىنباسار اترەت باستىعى سياقتى باسشىلىق ورىنعا كوتەرىلدى، ول جاستىق كوكتەمىن ءوزىڭ ەڭ سۇيەتىن قوعام حاۋىپسىزدىك ىستەرىنە ارنادى. قاتىناس ساقشىسى قىزمەتىمەن شۇعىلدانعاننان باستاپ ادام، اۆتوكولىك، تاس جولمەن قارىم-قاتىناستا بولدى. قاتىناس زاڭىن اتقارۋ جاعىندا ول ءبىر جاقتىلى ەتكەن زاڭعا قيعاشتىق جاساۋشىلار سونشالىقتى كوپ بولسادا بىردە-بىرەۋى ونىڭ ۇستىنەن شاعىم ايتقان ەمەس. ءبىر جولى ونىڭ تۋىسى اۆتوكولىك ايداپ قاتىناس شىرعالاڭىن تۋدىرىپ، نەگىزگى جاۋاپكەرشىلىك ارقالادى.

    زاڭ بەلگىلمەسىنە نەگىزدەلگەندە زاڭ جاعىنان جازالانۋى كەرەك. جاۋاپكەرشىلىكتەن قۇتىلۋ ءۇشىن تۋىسى اۋاگۇلدى ىزدەپ بارىپ زاڭدىق قۋزاستىرۋدى كۇشىنەن قالدىرۋدى نەمەسە زاڭدىق جاۋاپكەرشىلىگىن جەڭىلدەتۋدى ايتتى. الايدا اۋاگۇل وعان: «مەن ءبىر ساقشى، قاتىناس ساقشىسى ۇلكەن اتىرەتىنىڭ ورىنباسار اتىرەت باستىعىمىن، بۇل پارتيا مەن ۇيىمنىڭ ماعان بەرگەن بورىشى جانە جاۋاپكەرشىلىگى. ەگەر سەنى زاڭدىق جاۋاپكەرشىلىكتەن اراشالاسام وندى زاڭدى اياق استى ەتىپ، زاڭ اتقارۋعا قيعاشتىق جاساعان بولامىن، بۇل ساقشىلاردىڭ نامىسى، تارتىپكە قۇرمەت ەتىپ، زاڭدى قورعاۋ ءاربىر ازاماتتىڭ مىندەتتى، زاڭ الدىندا بارلىق ادام تەڭ. سەن مەنىڭ تۋىسىمسىڭ، قاتىناس شىرعالاڭىن تۋدىرىپ زاڭنىڭ جازاسىنا ۇشىراعانىڭمەن تۋىستىق قاتىناسىمىز ۇزىلمەيدى، سەنى زاڭدىق جاۋاپكەرشىلىكتەن اراشالاۋعا باتىلىم بارمايدى، ونىڭ ۇستىنە بۇلاي ىستەي المايمىن»،-دەدى. ەڭ سوڭىندا ونىڭ تۋىسى اقىرى قاتىناس زاڭ-ەرەجەسىنىڭ جازاسىنا ۇشىرادى.

    تاماشا قاتىناس ورتاسىن جاراتىپ، قاتىناس شىرعالاڭىن ازايتىپ، تاس جولدا قاتىناس حاۋىپسىزدىگىنىڭ ىركىلىسسىزدىگىنە كەپىلدىك ەتۋ ءۇشىن ول حالىق ساقشىلارىن ۇيىمداستىرىپ تۇتاس قالاداعى 22 مەكتەپ، 21 الەۋمەتتىك اۋماق، 40 مەكەمە ورىنعا بارىپ، جۇرتشىلىقپەن ىشكەرلەي ارالاسۋ، نەگىزگى ساتىعا ءتۇسۋ ارقىلى قاتىناس حاۋىپسىزدىگى ۇگىتىن جۇرگىزدى، اۆتوكولىك ايداۋشىلاردىڭ قاتىناس حاۋىپسىزدىگى تانىمىن ۇزدىكسىز ارتتىرۋمەن بىرگە قوعامداعى ءار سالا جۇرتشىلىعىنىڭ قاتىناس حاۋىپسىزدىگى تانىمى جاعىنداعى جاۋاپكەرشىلىك جانە بورىشتىلىق سەزىمىن كۇشەيتتى. 2010-جىلى قاڭتاردان قىركۇيەككە دەيىن ول قاتىناس ساقشىسى باسقارماسىنان جەتەكشىلىك ەتكەن ساقشى 45 مىڭ 177 ادام رەتكە جەتىپ، 856 مىڭ 130 ءتۇرلى اۆتوكولىك تەكسەردى، 14 مىڭ 555 رەت جول تەكسەرىپ، زاڭعا قيعاشتىق جاساعان كۋالىكتەن 2972 سىن، زاڭعا قيعاشتىق جاساعان اۆتوكولىكتەن 1816 سىن ۇستاپ قالدى، 151 مىڭ 611 رەت قاتىناس زاڭىنا قيعاشتىق جاساۋ ارەكەتىن تۇزەتتى، 64 مىڭ 231 رەت قاتىناس زاڭىنا قيعاشتىق جاساۋ ارەكەتىن جازالادى. 2228 رەت قاتىناس زاڭىنا قياعاشتىق جاساۋ ارەكەتىن جازالاپ، 116 جالعان كۋالىكتى مۇسادىرالاپ، 9 رەت اراق ءىشىپ اۆتوكولىك ايداعان شوفەردى جازالادى.

    ول جالپى قاتىناس ساقشىسىمەن بىرگە قۇلشىنىس جاساۋ بارىسىندا قۇمىل قالاسىنىڭ قاتىناس حاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى ءتۇرلى كورسەتكىشتى كورنەكتى تومەندەتتى. تاس جول پەرىشتەسى اتانعان ول جالپى جاعدايدى نەگىز ەتىپ، ءوزىنىڭ باس پايداسىن ويلاماي، كۇن-ءتۇن دەمەي، مەيلى قاي مەزگىل بولسىن، قاقاعان اياز، قاپىرىق ىستىق بولسىن ۇنەمى ەر حالىق ساقشىلارىمەن بىرگە تاس جولعا شىعىپ قىزمەت ىستەدى، مەملەكەت جولى جانە تاس جول شارلاۋشى حالىق ساقشىسى ورتا اتىرەتىمەن بىرگە شارلاۋ جۇرگىزىپ مىندەت وتەدى. مەرەكە كەزىندە حاۋىپسىزدىككە كەپىلدىك ەتۋ ءۇشىن ول اتىرەتتى ءوز ۇيىندەي كورىپ بار زەيىنىن قىزمەتكە سالدى.

    كاسىپتىك ايەل جونىنەن العاندا ءبىر ءىستى تىڭعىلىقتى ورىنداۋ وڭاي بولعانىمەن كاسىپتى تىڭعىلىقتى ىستەۋ وڭاي ءىس ەمەس، سولاي بولسادا اۋاگۇل مۇنى ورىندادى. ول ءوزىنىڭ ءىس جۇزىندىك ارەكەتى ارقىلى ءومىر قۇنى مەن قوعامدىق قۇنىن جۇزەگە اسىردى. ول اۆتونوميالى رايون بويىنشا جەلەكتىلەردىڭ ۇلەس قوسۋ ۇلگىسى، مەملەكەتتىك 8-ناۋرىز قىزىل تۋشىسى سياقتى داڭىققا يە بولعان.

جاۋاپتى رەداكتور:伊马木