ليۋ يۇيليان

    ليۋ يۇيليان، ايەل ، حانزۋ، پارتيا مۇشەسى، 1967-جىلى قىزمەتكە قاتىناسقان، قۇمىل قالاسى استانا قالاشاعى استانا قىستاعىنداعى اۋىل شيپاگەرى. ليۇ يۇيليان 1967-جىلى شيپاگەر بولعاننان باستاپ اۋىل–قىستاق شيپاگەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن مۇقيات ارقالاپ، جەرگىلىكتى ورىنداعى ەگىنشى-مالشىلار اراسىندا 41 جىل ەمدەۋ قىزمەتىمەن شۇعىلدانىپ، اۋىلداستاردىڭ سەنىمى مەن قۇرمەتىنە بولەندى، جەرگىلىكتى ورىنداعى ۇيعۇر باۋىرلاستار ونى قۇتقارۋشى پەرىشتە دەپ اتادى. ول جۇرتشىلىقپەن ەتەنە بايلانىستا بولىپ، كەدەي، قينشىلىعى بار ديقاندارعا جىلۋ اتاپ كومەكتەستى، اۋىل قىستاقتاعى شپاحانالاردا قالىپتى اقى الىناتىن كوپتەگەن تۇردەن ول اقى العان ەمەس. 40 نەشە جىلدان بەرى ونىڭ كەدەي، قينشىلىعى بار ناۋقاستار ءۇشىن ءوزى تولەگەن ەمدەلۋ قاراجاتى جينى 35 مىڭ يۋانعا جەتكەن، قىستاقتاعى كەدەي، قينشىلىعى بار وقۋشىلارعا جىلۋ اتاپ ساتىپ العان ۇيرەنۋ ماتەريالدارىنىڭ قۇنى 6 مىڭ يۋانعا جەتكەن. ول 2005-جىلى اۆتونوميالى رايونىمىز بويىنشا ەڭبەك وزاتى بولىپ سيلاندى.

    ليۋ يۇيليان، ايەل، حانزۋ، 1949-جىلى تامىزدا دۇنيەگە كەلگەن، پارتيا مۇشەسى، 1967-جىلى قىزمەتكە قاتىناسقان، ورتالاۋ مەكتەپ ماعلۇماتىنا يە، قۇمىل قالاسى استانا قالاشىعى، استانا قىستاعىنداعى اۋىل قىستاق شيپاگەرى. تالاي رەت ايماق، اۋدان دارەجەلى ۇلتتار ىنتىماعىن كۇشەيتۋدە وزات جەكە بولىپ سيلانعان؛ 2002-جىلى قۇمىل قالاسى جاعىنان «10 ۇزدىك دەنساۋلىق ساتقاۋ قىزمەتكەرى»، 2003-جىلى قۇمىل قالاسى جاعىنان «تاڭداۋلى اۋىل-قىستاق شيپاگەرى»، 2005-جىلى اۆتونوميالى رايون بويىنشا ەڭبەك وزاتى بولىپ سيلانعان.

    1966-جىلى كوكتەمنىڭ ءبىر كەشىندە استانا قىستاعىندا جاڭادان جالاڭ اياق شيپاگەر بولعان ليۋ يۇيليان شۇعىل قاعىلعان دىبىس پەن جىلاعان داۋىستى ەستىدى: «باسىم –اي، سىرقىراپ اۋىرىپ بارادى!»، ليۋ يۇيليان مەن وتباسىنداعىلار جۇگىرىپ شىعىپ، ناۋقاستى سۇيەپ سىپىعا جاتقىزدى، دەنە تەمپراتۋراسىن ولشەپ ەدى 40 گرادۋستان اسىپتى، لي يۇيليان دەرەۋ ورامالدى سۋلاپ ناۋقاستىڭ ماڭدايىنا باستى ءارى ناۋقاسقا وكىل قويدى. سودان كەيىن ول شيپاگەرلىك كىتاپتان دەنە قىزۋىن باسۋدىڭ ءونىمدى شاراسىن ىزدەپ، ناۋقاسقا ءدارى بەردى، ناۋقاستىڭ تىنىس الۋى بىرتىندەپ قالپىنا كەلگەن كەزدە عانا ونىڭ كوڭىلى ورنىققانداي بولدى. ليۋ يۇيليان سول كۇنى ەستەلىگىنە: «العاش رەت ناۋقاستى اۋىرۋ ازابىنان ارىلتۋ ادامدى شىنىمەن تەبىرەنتىپ، جانىڭدى قۋانىشقا بولەيدى ەكەن! الداعى جەردە قانداي قينشىلىق پەن بوگەتكە ۇشىراسامدا قىزمەتىمدى ءسوزسىز جاقسى ىستەۋگە قۇلشىنامىن!»،-دەپ جازدى.

    1971-جىلى ليۋ يۇيليان سول جەردەگى اۋە ارمياسى اۆياتسيا مەكتەبى شيپاحاناسىندا ۇيرەنۋگە قاتىناستى، ينەمەن ەمدەۋ تەحنيكاسىن يگەردى. قىستاققا قايتىپ كەلگەننەن كەيىن ليۋ يۇيليان وسى ۇيرەنگەن تەحنيكاسى ارقىلى ءبىر ناۋقاستى ەمدەدى. قىستاق تۇرعىنى يۇسىپ مامەت كەڭىردەك تارامى دەمىكپە اۋىرۋىنا شالدىققانىنا ۇزاق بولعان ەدى، موينىنان ۇلكەن قالقانشا بەز وسپەسى شىققان، ۇزاق ۋاقىتتان بەرى ەمدەلسەدە ءونىمى بولماعان، ليۋ يۇيليان ينەمەن ەمدەۋ ءادىسىن ءدارى-دارمەكپەن سايكەستىرىپ ەمدەدى. ەكى ايدان كەيىن يۇسىپ مامەتتىڭ ناۋقاسى جاقسى بولدى. قارت اسەرلەنگەنىنەن باس بارماعىن شىعارىپ: «قىزىم، كەرەمەت ەكەنسىڭ!»،–دەپ ماقتادى. سودان باستاپ قىستاقتاعىلار ونى ياتوۋ دەپ اتاستى.

    1986-جىلى ءساۋىر، جارىم ءتۇن، ليۋ يۇيليان قىستاق تۇرعىنى مۇسا نيازدىڭ ەسىكتى توقتاۋسىز قاعىپ: ياتوۋ جۇبايىم تولعاتىپ جاتىر—دەدى. ليۋ يۇيليان بوساندىرۋعا قاتىستى كەرەك-جاراعىن دەرەۋ جيناستىرىپ ءۇش كيلومەتىر جەردەگى جۇكتى ايەلدىڭ ۇيىنە قاراي جۇگىردى. ۇيگە جەتىپ تەكسەرۋ بارىسىندا جۇكتى ايەلدىڭ اۋىر قان ازدىق اۋىرۋىنا شالدىققاندىعىن، قان قىسىمى وتە تومەن، تامىرلارىنىڭ سوعۋى دا ءالسىز ەكەندىگىن ءبىلدى، سولاي بولسادا ونىڭ بار زەيىنىمەن ەمدەۋىنىڭ ناتيجەسىندە جۇكتى ايەل امان ەسەن ۇل بالا بوساندى، ەسىنەن تانىپ جاتقان بوسانعان ايەل دە ەسىن جينادى. سول كەزدە تاڭ اتىپ كەتكەن ەدى. ليۋ يۇيليان قايتاتىن كەزدە: بوسانعان ايەل ونىڭ قولىنان ۇستاپ تۇرىپ: «ياتوۋ ماعان قايتا ءومىر بەردىڭىز، ءسىز مەنىڭ شاپاعاتشى پەرىشتەمسىز»،-دەدى. نەگىزگى ساتىعا تەرەڭ تامىر تارتىپ، جۇرتشىلىقپەن ەتەنە بايلانىس ورناتۋ

    ليۋ يۇيلياننىڭ تۋعان جەرى گانسۋدىڭ توڭۋي دەگەن جەرى، ونىڭ اكەسىنىڭ تاعدىرى بۇراڭ بولىپ، سول كەزدەگى قۇمىل قالاسى استانا گۇڭشىسى 1-ۇلكەن اتىرەتى 2-كىشى اتىرەتىنە سەرگەلدەڭ بولىپ كەلدى، جەرگىلىكتى ورىنداعى ۇيعۇر اۋىلداستار ونى الىپ قالدى. سودان كەيىن جۇبايى مەن قىزى ليۋ يۇيلياندى الىپ كەلدى. گۇڭشى ءاربىر قىستاقتان ءبىر جالاڭ اياق شيپاگەر تاربيەلەمەكشى بولعان كەزدە ساقا اترەت باستىعى يۇنىس تەمىر ورتالاۋ مەكتەپ ماعلۇماتىنا يە، ەڭبەكتى قىزۋ سۇيەتىن، مىنەزى جايدارلى ليۋ يۇيلياندى كورسەتتى.

    ليۋ يۇيليان 41 جىلدان بەرگى جاپالى قىزمەت بارىسىندا ەمدەگەن ناۋقاسى 300 مىڭ ادام رەت بولىپ، كەدەي، قينشىلىعى بار ناۋقاستار ءۇشىن ءوزى تولەگەن ەمدەۋ قاراجاتى جينى 35 مىڭ يۋانعا، قىستاقتاعى كەدەي، قينشىلىعى بار وقۋشىلارعا جىلۋ اتاپ ساتىپ العان ۇيرەنۋ ماتەريالدارىنىڭ قۇنى 6 مىڭ يۋانعا جەتكەن. بۇل سانداردى 40 جىلدىق قىزمەتپەن سالىستىرعاندا كوپ بولماعانىمەن ليۋ يۇيلياننىڭ بولماشى كىرىسى جونىنەن العاندا راسىندا كەرەمەت كوپ سان ەسەپتەلىنەدى. نەشە ون جىلدان بەرى ليۋ يۇيليان باستان-اياق رەسىمي ىشتاتى جوق ۋاقتتىق جۇمىسشى شيپاگەر بولدى، ەڭبەك اقىسى وتكەن جىلى عانا 350 يۋانعا جوعارلادى، الايدا ونىڭ كومەكشى سەستىراسى سەسترالار مەكتەبىن بىتىرگەندىكتەن ءار ايداعى ەڭبەك اقىسى 1300 يۋان ەدى. اۋىل-قىستاقتاعى كوپتەگەن شيپاگەر سياقتى قازىرگە دەيىن ودا قوعامدىق قامىسىزداندىرۋ، زەينەتكەرلىك قامسىزداندىرۋ، ەمدەۋ قامسىزداندىرۋ سياقتى قامسىزداندىرۋ جوق. بۇعان ليۋ يۇيلياننىڭ جاۋابى انىق. ول: «ءار كۇنى كوپتەگەن ناۋقاستىڭ سەنىم ارتىپ كەلگەنىن كورگەندە، قىستاقتاعى مەيلى قارتتار نەمەسە بالالار بولسىن جولىققان كەزدە سەلەمەتسىزبە دەگەن قۇرمەت ءسوزىن ەستىگەن كەزدە توبەم كوككە جەتكەندەي بولادى»،-دەدى.

    مىنە وسىلاي قاراپايىم اۋىل-قىستاق شيپاگەرى استانا قىستاعىنداعى مىڭ نەشە تۇرعىننىڭ 41 جىلدان بەرگى 2-3 ۇرپاق ادامداردىڭ اقاۋسىزدىعىنا كەپىلدىك ەتۋ اۋىر مىندەتىن ارقالاپ، جاي ناۋقاستاردى قىستاقتا ەمدەۋ نەگىزگى ەمدەۋ نىساناسىن قالاشىق بويىنشا ەڭ كەدەي قىستاقتا جۇزەگە اسىردى.

جاۋاپتى رەداكتور:伊马木