中文

ءتۇيىندى كورنەكتىلەندىرىپ، كۇش ـ قۋاتتى شوعىرلاندىرىپ، قىزمەتتى تىڭعىلىقتى جەبەدى

__ ايماعىمىز كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ قىزمەتىن نىق قاداممەن ىلگەرىلەتتى

اۆتونوميالى رايون تۇراقتاندىرعان شينجياڭداعى 8 ءتۇيىندى ايماق، وبلىستىڭ ءبىرى رەتىندە، جىل باسىنان بەرى، ايماعىمىز جەمەنەي اۋدانىنىڭ كەدەيلىك قالپاعىن الىپ تاستاۋ، 27 كەدەي قىستاقتى كەدەيلىك قاتارىنان شەگىندىرۋ، كەدەي جان سانىن كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدى جۇزەگە اسىرۋدى باستان ـ اقىر 3 ءتۇيىندى مىندەت رەتىندە قاراپ كەلدى. جىل باسىنان بەرى، ايماق «باس نىسانانى» ارقاۋ ەتىپ، جوعارى باستامادا جوبا جاساۋ، جوعارى ولشەمدە تالاپ قويۋ، قىزمەتكە دەن قويا كىرىسۋ ارقىلى كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ قىزمەتى مىندەتىن ۋاقىتىندا ورىنداۋعا كەپىلدىك ەتتى.

ەرىكتى ٴتىلشى ارىپبەك حابارلايدى.

ايماعىمىز وسكەلەڭ دارەجەدە ءمان بەرىپ، كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ قىزمەتىن تارتىپپەن جەبەدى. جىل باسىنان بەرى، ايماق كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋعا اتتانىسقا كەلتىرۋ ءماجىلىسىن، جەبەۋ ءماجىلىسىن جانە جەمەنەي اۋدانىنىڭ كەدەيلىكتەن قۇتىلۋىنان قامال الۋىنا قولداۋ كورسەتۋگە جۇمىلدىرۋ، ورنالاستىرۋ جاساۋ ءماجىلىسىن ىلگەرىندى ـ كەيىندى اشىپ، «اۆتونوميالى رايوننىڭ اۋىر كەدەي رايونداردى كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىن قولعا كەلتىرۋ ءماجىلىسىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرۋ جانە ايماقتىڭ كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋىن جەدەل جەبەۋدىڭ اتقارۋ پىكىرىن»، «ايماقتىڭ 2017 ـ جىلعى تاراۋلاردىڭ بەلگىلەنگەن ورىندا كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ قىزمەتىن اتقارۋ جوباسىن»، «التاي ايماعىنىڭ جەمەنەي اۋدانىنىڭ كەدەيلىكتەن قۇتىلۋىنان قامال الۋىنا قولداۋ كورسەتۋ قىزمەت جوباسىن» باسىپ تاراتىپ، ايماقتاعى 9 تاراۋ باس بولعان جانە 30 قاتىستى تاراۋ بىرگە اتقارعان كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ مىندەتىن ۇلەستىرۋ قىزمەت جوباسى قاتارلىلاردى بەلگىلەپ، ايماقتىڭ كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ قىزمەتىن نىق قاداممەن ءتارتىپتى جەبەدى.

ايماعىمىز كەدەي اۋدان، كەدەي قىستاق، كەدەي وتباسى قاتارلى 3 ءتۇيىندى مىندەتپەن ۇشتاستىرىپ، «التىدا دالمە ـ ءدال بولۋدى» كورنەكتىلەندىردى. كەدەي وتباسىنىڭ ءىس جۇزىندىك قاجەتىنە قاراي قىستاققا، وتباسىنا، ادامعا قاراي كومەك بەر شاراسىن بەلگىلەپ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدىڭ ءتۇرلى قارجى نىساندارىن ماتاستىرىپ پايدالانىپ، كەدەي، قيىنشىلىعى بار قىستاقتارعا، جان سانىنا ەڭ جوعارعى شەكتە بەيىمدەپ، قارجىنىڭ پايدالانىلۋ ونىمدىلىگىن جوعارىلاتتى. قازىر ايماق بويىنشا كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدىڭ ءتۇرلى قارجىسىنان 665 ميلليون 310 مىڭ يۋان تياناقتاندى، مۇندا، جوعارى دارەجەلى قازىنانىڭ سۇيەمەلدەۋ قاراجاتى 135 ميلليون 340 مىڭ يۋان (مۇندا، ورتالىقتىڭ، اۆتونوميالى رايوننىڭ ءوندىرىستى دامىتۋ قارجىسى 67 ميلليون 970 مىڭ يۋان)، ايماقتىق قازىنا ورنالاستىرعان قارجى 50 ميلليون يۋان، اۋدان دارەجەلى قازىنا ورنالاستىرعان قارجى 23 ميلليون 500 مىڭ يۋان، كاسىپتىك تاراۋلاردىڭ ورنالاستىرعان قارجىسى 102 ميلليون 98 مىڭ يۋان بولسا؛ قارىز اقشا 353 ميلليون 490 مىڭ يۋان ( مۇندا، شاعىن نورمالى قارىز اقشا 70 ميلليون 590 مىڭ يۋان) بولدى. كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ نىساندارى 118 بولىپ، مۇندا، ادەتتەگى نىسان 83، تاربيەلەۋ نىسانى 30، بەيقۇت ءۇي سالىپ، حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ نىسانى بىرەۋ، وتباسىنا دەيىن بارىپ سۇيەمەلدەيتىن تومەن ءوسىمدى قارىز نىسانى ەكەۋ، سۇيەمەلدەۋ نىسانىنداعى قارىزدا قازىنا ءوسىمىن بەرەتىن نىسان بىرەۋ، باسقاشا نىسان بىرەۋ بولدى. قازىرگە دەيىن 17 نىسان جۇمىس باستادى، مۇندا، نىسان قارجىسىنا سۇيەمەلگە بەرىلەتىن 6072 قوي، 1703 سيىر، 44703 شوجە ساتىپ الىپ، جىل باسىنداعى جوسپاردىڭ %80 تەن استامى ورىندالدى.

كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ كۋرسى ارقىلى كىرىستى ارتتىرۋ اناعۇرلىم بەكەمدەدى. كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ كۋرسىندە كەدەي قىستاقتاعى كاسىپ كوزىن اشىپ، اۋقاتتانعان شەبەرلەردى سۇيەمەلدەۋ، اس ـ سۋ، تاسىمال، قىزمەت وتەۋ، باعىمشىلىق، ەرەكشە ءتۇستى ەكونوميكالىق داقىل تۇرلەرىن ەگۋدى جالپىلاستىرۋ، تاپسىرىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى قاتارلىلار ءتۇيىن ەتىلدى. قازىرگە دەيىن قازىنالىق جاقتان كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ قارجىسىنان 2 ميلليون 23 مىڭ يۋان جۇمسالىپ، 3163 ادام (رەت ) تاربيەلەندى، مۇندا، كەدەي، قيىنشىلىعى بار ەڭبەككۇشتەردەن 1794 ادامدى (رەت) باسقا كاسىپكە ويىستىرىپ، 1134 ەگىنشى ـ مالشىنى تەحنيكالىق ونەرگە تاربيەلەپ، نەگىزگى ساتىداعى كاسىپ كوزىن اشىپ، اۋقاتتانۋ شەبەرلەرىنەن 235 ادامدى تاربيەلەدى.

2017 ـ جىلى ورتالىقتىڭ، اۆتونوميالى رايوننىڭ «ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ» قىزمەتى بويىنشا قىستاقتا تۇرىپ قىزمەت ىستەۋ اترەتى بەلگىلەنگەن ورىندا سۇيەمەلدەۋ، ايماق جانە اۋداندارداعى (قالاداعى) حالىق باسقارۋىنداعى كاسىپورىندار «مىڭ كاسىپورىن مىڭ قىستاققا كومەكتەسۋدەي» كەدەيلەردى دالمە ـ ءدال سۇيەمەلدەۋ قاتارلى قوعامدىق كۇشتەر جيىنى 742 ورىنمەن بايلانىس جاساپ، تۇتاس ايماقتا سۇيەمەلدەۋ قىزمەتىن جاپپاي ەتەك الدىردى. ايماققا توتە قاراستى 163 ورىن 43 سۇيەمەلدەۋ گرۋپپاسى بولىپ ۇيىمداسىپ، اۋداندارداعى (قالا، كورىنىس رايونداعى) 43 كەدەي قىستاقتى، اۋداندارداعى (قالا، كورىنىس رايونداعى) 560 تاراۋ، ورىن 322 سۇيەمەلدەۋ گرۋپپاسى بولىپ ۇيىمداسىپ، 322 قىستاقتى سۇيەمەلدەدى. شىلدەنىڭ باسىندا، ايماقتىق پارتكوم، اكىمشىلىك مەكەمەسىنىڭ نەگىزگى باسشىلارى جانە جاۋاپتى باسشىلار ٴارقايسى اۋدانداردا (قالا) كاسىپورىندارعا كومەكتەسۋدى ناق مايداندا جەبەۋ ٴماجىلىسىن وتكىزدى. كاسىپورىندار قارجىلاي جانە زاتتاي 10 ميلليون يۋانعا جۋىق قارجى اتاپ، كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ قىزمەتىنە قولداۋ كورسەتتى. ٴار دارەجەلى كومەكتەسەتىن ورىندار وسكەلەڭ ٴمان بەرىپ، كومەكتەسەتىن قىستاققا، وتباسىلارىنا ىشكەرىلەي بارىپ تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ جۇرگىزىپ، كومەكتەسەتىن قىستاقتىڭ ٴىس جۇزىندىك قاجەتى مەن ٴوز ابىزالدىلىعى بويىنشا ناقتى كومەكتەسۋ شارالارى مەن ۋادە بەرگەن ىستەرىن العا قويدى. قارجىلاي جانە زاتتاي كومەك قارجى 143 ميلليون 730 مىڭ يۋانعا جەتتى، مۇندا، مەكەمە ـ ورىن ٴوز توپتاعان قارجى 89 ميلليون 250 مىڭ يۋان، سايكەستىرىپ ەنگىزگەن قارجى 54 ميلليون 480 مىڭ يۋان. سايكەستىرىپ ەنگىزگەن كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ نىساندارى 130، ٴتۇرلى دارىندى 44 ادام، كومەكتەسىپ ەنگىزگەن تەحنيكا 106 بولىپ، وتباسىندا قيىنشىلىعى بار 938 وقۋشىعا كومەكتەسىپ، 4152 كەدەي وتباسىنان حال سۇرادى. ٴتۇرلى تاربيەلەۋ كۋرسىنان 879 ىن اشىپ، 38464 ادامدى (رەت) تاربيەلەپ، 5771 ادامدى (رەت) باسقا كاسىپكە ويىستىرىپ، 33 ميلليون 110 مىڭ يۋان كىرىس كىرگىزدى. 78 ادامدى ۋاقىتشا مىندەت وتەۋگە، 143 ادامدى ٴبىرىنشى شۋجي ەتىپ تاڭداپ جىبەردى.

ايماعىمىز كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ نىسانىن جۇيەلەندىرىپ، قارجىنى دالمە ـ ٴدال باسقارۋعا كەپىلدىك ەتتى. بيىل ايماعىمىز نىساندى باسقارۋ قىزمەتىن كۇشەيتىپ، نىساندى ۇيلەسىمدى ورنالاستىردى. نىساندى ٴوتىنىش ەتۋدى قاتاڭداستىرىپ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ قاراجات نىساندارىن شوعىرلى پايدالانىپ، كەدەي قىستاق پەن كەدەي جان سانىنا قاراي بەيىمدەدى. نىسانداردى تىزىمدىككە الدىرۋدى باقىلاپ ـ باسقارۋ ٴادىسىنىڭ قاتىستى بەلگىلەمەلەرىن قاتاڭ اتقارىپ، قىستاقتى بىرلىك ەتىپ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ قارجىسى مەن نىساندارىن گرافالاستىرىپ، قارجى مەن نىسانعا ارحيۆ تۇرعىزۋ قۇرىلىسىن جۇيەلەندىرىپ، سالالاندىرىپ باسقارۋدى كۇشەيتىپ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ نىسان قارجىسىنىڭ ىستەتىلۋ ونىمدىلىگىن جوعارىلاتتى.

كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدەن قامال الۋدى باقىلاپ تەكسەرۋ تەبىنىن ارتتىرىپ، ايماق جانە اۋداندار(قالا) باقىلاۋ تەكسەرۋ قىزمەتىن اناعۇرلىم كۇشەيتىپ، دەركەزىندە تەكسەرىپ دەركەزىندە تۇزەتتى. باقىلاپ تەكسەرۋ تەبىنى جاعىندا، ارناۋلى ادامداردى شىعارىپ كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋدىڭ تۇراقتى باقىلاپ تەكسەرۋ اترەتىن قۇرىپ، اۋدانداردىڭ (قالا) «كەدەيلەردى دالمە ـ ٴدال سۇيەمەلدەۋ، كەدەيلىكتەن دالمە ـ ٴدال قۇتىلدىرۋ» ۇيىمدىق باسشىلىعى، نىساندى اتقارۋ، قارجى بوساتۋ، كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋ تابىستارىنا ايىنا ٴبىر رەت باقىلاپ تەكسەرۋ جۇرگىزدى. كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋ مىندەتىن باعالاۋدى ايماعىمىزدىڭ جىلدىق نىسانالى باعالاۋىنا ٴبىرتۇتاس ەنگىزدى. باقىلاپ تەكسەرۋ ٴادىسى جاعىندا، ۋيۆەسكا ٴىلىپ باقىلاۋ، ٴتۇيىندى تۇردە باقىلاۋ تەكسەرۋ، ارناۋلى باقىلاۋ تەكسەرۋ،ٴىشىنارا تەكسەرۋ، تۇراقتى تەكسەرۋ، تۇيىنگە بارىپ تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ، اشىق، جاسىرىن تەكسەرۋ، بۇقارانىڭ رازى بولۋ دەڭگەيىنە تەكسەرۋ جۇرگىزۋ قاتارلى تاسىلدەر ارقىلى باقىلاپ جەتەكشىلىك ەتۋدى كۇشەيتىپ، قىسىمدى جەتكىزىپ، اۋدانداردىڭ (قالا)، تاراۋلاردىڭ قىزمەت ومىرشەڭدىك قۋاتى مەن جاسامپازدىق قۋاتىن جۇمىلدىردى. باقىلاۋ تەكسەرۋ ناتيجەسىن پايدالانۋ جاعىندا، باقىلاۋ ـ ٴبىرجايلى ەتۋ رەتكە سالىپ تۇزەتۋ ۇقتىرۋ حاتىن تاراتۋ، حابارلاندىرىپ سىنداۋ قاتارلى تاسىلدەر ارقىلى جاۋاپتى ورىندارمەن جاۋاپتى ادامداردىڭ سول جىلعى وزاتتىق باعالاۋ تولىمدىلىعىمەن بايلانىستىرىپ، قاتىستى تاراۋلاردىڭ جانە ناقتى جاۋاپتى ادامداردىڭ جاۋاپكەرلىگىن ٴتارتىپ بويىنشا قۋزاپ وتىردى.

اۋدارعان: ناعيما، گۇلجان

جاۋاپتى رەداكتور: قابىلقان ايتقابىل ۇلى
جايمالاۋ