中文

كىتاپ وقۋ كوڭىل كۇيدى اقاۋسىزداندىرادى

كوپ ساندى ادام جونىنەن العاندا، كىتاپپەن سىرلاسۋ ەڭ ۇلكەن باقىت ەسەپتەلەدى. كىتاپ وقۋ ادامدى كۇندەلىكتى تۇرمىستاعى مازاسىزدىق پەن قىسىمنان ارىلتىپ، تاماشا كوڭىل كۇي سيلايدى. ۇلى بريتانيانىڭ ايگىلى جازۋشىسى مەكحام ايتقانداي، كىتاپ بەينە وزىڭمەن بىرگە الىپ جۇرۋگە بولاتىن شاعىن باسپانا سياقتى، قينالعان ساتتە قاجەتىڭنەن شىعادى. كوپتەگەن زەرتتەۋلەر كىتاپ وقۋدىڭ، شىنىندا، دەنە مەن پسيحيكاعا پايدالى ەكەنىن دالەلدەدى.

قىسىمدى جەڭىلدەتەدى. ۇلى بريتانيا سۋسسەكس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەرمەندەرى 2009 - جىلى كىتاپ وقۋدىڭ 68 پايىز قىسىمدى جەڭىلدەتەتىنىن، ءتىپتى، مۋزيكا ەستۋ مەن سەيىلدەۋدەن اسىپ تۇسەتىنىن بايقاعان. ءار كۇنى تەك 6 مينۋت گازەت نەمەسە كىتاپ وقىسا، ادامنىڭ جۇرەك سوعۋ جيىلىگى مەن بۇلشىق ەتتىڭ سوزىلۋ كۇشى كورنەكتى تومەندەيدى، مىنەكي، بۇدان كىتاپ وقۋدىڭ قىسىمنان ارىلۋدىڭ تابىلماس ەمى ەكەنىن بايقايمىز.

قارتايۋدان ساقتايدى. جاستىڭ ۇلعايۋىنا ىلەسىپ، ۇلكەن ميدىڭ وي جۇگىرتۋ قارقىنى تومەندەيدى، بۇرىن وڭاي ەستە قالاتىن ادام اتى، ءۇي ادرەسى سياقتىلار قازىر كوپتەگەن ادامداردىڭ ەسىنە تۇرمايتىن بولىپ بارادى. كىتاپ وقۋ ەستە ساقتاۋ قابىلەتىنىڭ تومەندەۋىن ءونىمدى تۇردە جاقسارتىپ، قارتتاردا بولاتىن مەڭىرەۋلىك اۋرۋىنان ساقتايدى. چيكاگو راش ۋنيۆەرسيتەتى مەديتسينا ورتالىعىنىڭ 2013 - جىلى جۇرگىزگەن زەرتتەۋ ناتيجەسىنە نەگىزدەلگەندە، ءومىردىڭ العاشقى نەمەسە سوڭعى مەزگىلىندە كىتاپ وقۋعا نەمەسە شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋعا قۇشتار بولعان ادامنىڭ قارتتاردا بولاتىن مەڭىرەۋلىك اۋرۋىنا شالدىعۋ مۇمكىندىگى وتە تومەن بولادى ەكەن.

ۇيقىنى جاقسارتادى. ۇيقىسىزدىق كوپتەگەن ادامدى قينايتىن ماسەلەنىڭ ءبىرى، ۇيقى جاقسى بولماسا، دەنساۋلىق تا اقاۋسىز بولمايدى. ا ق ش ماۋەر دەنساۋلىق ساقتاۋ ورنىنىڭ شيپاگەرى تاماشا ۇيىقتاۋ ادەتىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن، ۇيىقتار الدىندا كىتاپ وقىسا، ۇيقىنىڭ ساپاسىن جاقسارتىپ، ادامداردىڭ ۇيىقتاي الماۋ كەزەڭىنەن شىرت ۇيقىعا باتۋ كەزەڭىنە وتۋىنە كومەگىن تيگىزەتىنىن بايقاعان.

قوعامدىق بارىس - كەلىستى ىلگەرىلەتەدى. 2013 - جىلى ا ق ش - تىڭ «عىلىم» جۋرنالىندا جاريالانعان زەرتتەۋ ناتيجەسىندە اڭگىمە نەمەسە باسقا ادەبي شىعارمالاردى وقىعان ادامنىڭ وزگەلەردىڭ ويىن ءتۇسىنۋ قابىلەتى ارتىپ، ءۇمىت پەن سەنىمى تاسقىنداي تۇسەتىندىگى ايتىلعان.

كانادانىڭ تورونتو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قولدانىلمالى پسيحيكا جانە ادامزات دامۋ عىلىمى فاكۋلتەتىنىڭ زەرتتەۋىنە نەگىزدەلگەندە، ۇنەمى ادەبي تۋىندىلاردى وقيتىن ادامنىڭ پسيحيكاسى ۇقساس ادامداردىكىنەن جوعارى بولادى ەكەن. بۇدان كىتاپ وقۋ وقىرمان مەن كەيىپكەردىڭ سەزىمىن ءوزارا توعىستىرىپ، ولاردىڭ رەال دۇنيەدەگى باسقالارعا بولعان جان اشىرلىعى مەن اياۋشىلىق سەزىمىن ارتتىرا تۇسەتىندىگىن بىلۋگە بولادى.

اقىل − پاراساتتى جوعارىلاتادى. كىتاپتى كوپ وقىعان ادامنىڭ ءبىلىمى مولايىپ، كوز اياسى كەڭەيەدى. ۇلى بريتانيا ايدىن فورت ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋشىسى 2014 - جىلى جاريالاعان ءبىر زەرتتەۋ ماقالاسىندا 7 جاس كەزىندە كىتاپ وقۋ قابىلەتى كۇشتى بالانىڭ زەيىن سىناۋ باسەكەسىندەگى ناتيجەسى ءوز تۇستاستارىنان جوعارى بولاتىنى ايتىلعان. ويتكەنى كىتاپ وقۋ ادامنىڭ سوزدىك قورىن مولايتىپ، زەيىن - زەردەسىن اشىپ، اقىل - پاراساتىن ارتتىرادى.

كىتاپ وقۋدى داعدىلى تۇرمىس ادەتىمىزگە اينالدىرساق، ول ءبىزدىڭ ومىرلىك سەرىگىمىزگە، باعا جەتپەس بايلىعىمىزعا اينالادى.

اۋدارعان: نۇرمۇقامەت كامان ۇلى

جاۋاپتى رەداكتور: جانار قاناپيا قىزى
جايمالاۋ